Մոդուլ 1 · Առօրյա և փորձառություն (շաբաթ 1–4)

Մակարդակ՝ A2+ → B1 · Տևողություն՝ 12 դաս × 90 րոպե · Ունիտներ՝ 4 · Նոր բառապաշար՝ ~140 բառ ու արտահայտություն

Մոդուլի նպատակները

Մոդուլի ավարտին սովորողը կկարողանա՝

• նկարագրել իրեն, ուրիշներին և առօրյան ճիշտ ժամանակաձևերով (Present Simple / Continuous).
• պատմել կյանքի փորձառության մասին (Present Perfect / Past Simple).
• խոսել անցյալի սովորույթների և փոփոխությունների մասին (used to / would).
• կազմել ուղիղ և անուղղակի հարցեր և պատմել ճանապարհորդության պատմություն:

Մոդուլի քարտեզ

Ունիտ	Թեմա	Քերականություն	Բառապաշարի շեշտադրում
1	Who I am	Present Simple vs Continuous, stative verbs	բնավորություն, առօրյա
2	Experiences	Present Perfect vs Past Simple	հոբբիներ, make / do / take / have
3	Then and now	used to / would, be used to	մանկություն, փոփոխություններ
4	Stories from the road	հարցի ձևեր, անուղղակի հարցեր	ճանապարհորդություն, պատմելու կապակցողներ

Պատասխանները և մոդուլի թեստը գտնվում են մոդուլի վերջում:

Unit 1 · Who I am (շաբաթ 1)

Թիրախ. ներկայանալ, նկարագրել բնավորություն և առօրյա: Քերականություն. Present Simple vs Present Continuous, stative verbs:

1.1 Բառապաշար. բնավորություն

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
outgoing	շփվող, բաց	She’s outgoing and makes friends easily.
reserved	զուսպ, փակ	He’s quite reserved when he meets new people.
easy-going	հանգիստ, ճկուն	Our teacher is easy-going about deadlines.
reliable	վստահելի	You can count on Lilit; she’s very reliable.
ambitious	նպատակասլաց, հավակնոտ	He’s ambitious and wants to run his own company.
stubborn	համառ	My brother is too stubborn to apologise.
curious	հետաքրքրասեր	Children are naturally curious.
generous	առատաձեռն	She’s generous with her time.

1.2 Բառապաշար. առօրյա

Արտահայտություն	Հայերեն
commute	ամեն օր գնալ-գալ աշխատանքի/ուսման վայր
run errands	մանր գործեր անել (խանութ, փոստ, բանկ)
do the chores	տնային գործեր անել
stay up late	ուշ քնել
get ready	պատրաստվել
work out	մարզվել
catch up with (someone)	երկար չտեսած մարդու հետ նորություններ փոխանակել

Վարժություն 1.1. Լրացրեք բացթողումները՝ stubborn, reliable, commute, run errands, outgoing

1. My brother never changes his mind. He’s so ____.
2. You can always count on Lilit. She’s really ____.
3. I ____ by train for an hour every morning.
4. On Saturdays I usually ____: the post office, the bank, the supermarket.
5. Nare talks to everyone at parties. She’s very ____.

1.3 Ընթերցանություն. Meet Anna

Hi, I’m Anna. I’m 27 and I work as a graphic designer in Yerevan. I usually get up at seven, but this week I’m getting up earlier because I’m working on a big project. I commute by metro and I often listen to podcasts on the way. I’m quite outgoing, so I enjoy meeting new clients. At the moment I’m learning Spanish because I’m planning a trip to Madrid. I don’t know much Spanish yet, but I understand more every week.

Վարժություն 1.2. True (T) թե False (F)՞

1. Anna works as a designer in Madrid.
2. She gets up earlier than usual this week.
3. She commutes by bus.
4. She’s learning Spanish for a trip.

Քննարկման հարց. Ո՞ր նախադասություններն են նկարագրում սովորույթ, և որո՞նք՝ ժամանակավոր իրավիճակ: Ընդգծեք բայերը:

1.4 Քերականություն

Present Simple (V1 / V-s) օգտագործվում է՝

• սովորույթների համար. I usually get up at seven.
• փաստերի համար. Water boils at 100°C.
• ժամանակացույցերի համար. The train leaves at 8:15.

Հուշող բառեր՝ always, usually, often, sometimes, rarely, never, every day:

Present Continuous (am/is/are + V-ing) օգտագործվում է՝

• հենց հիմա կատարվող գործողության համար. She’s talking on the phone.
• ժամանակավոր իրավիճակի համար. I’m staying with my aunt this month.
• փոփոխվող իրավիճակի համար. Prices are rising.
• նյարդայնացնող սովորույթի համար always-ով. He’s always losing his keys!

Հուշող բառեր՝ now, at the moment, this week, these days, currently, still:

Stative verbs. Վիճակ կամ կարծիք արտահայտող բայերը սովորաբար չեն դրվում Continuous-ով՝ know, understand, believe, like, love, hate, want, need, prefer, belong, own, seem, remember, mean:

• ❌ I’m knowing her. ✅ I know her.

Բացառություններ՝ նշանակությունը փոխվում է.

Stative (վիճակ)	Continuous (գործողություն)
I think it’s a good idea. (կարծիք)	I’m thinking about changing jobs. (մտածելու պրոցես)
She has a big house. (ունի)	She’s having lunch. (ուտում է)
He is rude. (այդպիսին է)	He’s being rude today. (այսօր իրեն այդպես է պահում)

1.5 Պրակտիկա

Վարժություն 1.3. Ընտրեք ճիշտ ձևը՝

1. Tom (works / is working) from home this week.
2. I (don’t understand / am not understanding) this word.
3. She usually (drinks / is drinking) tea, but today she (has / is having) coffee.
4. Water (boils / is boiling) at 100°C.
5. Why (are you wearing / do you wear) a suit today?
6. He (loses / is always losing) his keys: it drives me crazy!

Վարժություն 1.4. Գտեք և ուղղեք սխալը՝

1. I am knowing her very well.
2. What do you do at the moment?
3. She is having a beautiful house.
4. I study usually in the evening.
5. Look! It rains.

1.6 Խոսակցական

Task 1 · Interview (զույգերով, 6 րոպե). Հարցրեք իրար և գրառեք պատասխանները՝

• What do you do? What does a typical day look like?
• What are you working on / studying at the moment?
• Is there anything you’re learning these days?
• What are you like? (օգտագործեք 3 բնավորության բառ)

Task 2 · Describe a friend (1 րոպե). Նկարագրեք մի ընկերոջ՝ 3 բնավորության բառով և մեկական օրինակով: Օգտակար արտահայտություններ՝ I’d describe him as…, What I like about her is…, To be honest, he can be a bit…

Peer feedback. Արդյո՞ք պատասխանել է առանց երկար դադարների · Արդյո՞ք Present Simple/Continuous-ը ճիշտ էր · 2 նոր բառ, որ օգտագործեց:

1.7 Գրավոր և տնային

• Գրավոր (80–100 բառ). About me. Ներկայացրեք ձեզ՝ աշխատանք/ուսում, առօրյա, մի բան, որ հիմա անում եք (օգտագործեք առնվազն 5 նոր բառ):
• Բառապաշար. Anki-ում ավելացրեք բոլոր 15 նոր բառերը՝ օրինակով նախադասությամբ:
• Լսել. 10 րոպե BBC Learning English («6 Minute English»), գրառեք 5 նոր բառ:

Unit 2 · Experiences (շաբաթ 2)

Թիրախ. պատմել փորձառության մասին, հարցնել Have you ever…? Քերականություն. Present Perfect vs Past Simple:

2.1 Բառապաշար. հոբբիներ և collocations

Բայ	Արտահայտություններ
make	make a mistake, make a decision, make progress, make a living, make friends
do	do yoga, do homework, do the shopping, do research, do your best
take	take a break, take a photo, take a risk, take part in, take up (a hobby)
have	have fun, have a laugh, have a go, have a look, have a chat

Hobby phrases.

Արտահայտություն	Հայերեն
take up (a hobby)	սկսել զբաղվել (նոր հոբբիով)
give up	հրաժարվել, թողնել
get into (something)	սկսել հետաքրքրվել
be keen on	շատ սիրել, հրապուրված լինել
be fed up with	հոգնել (ինչ-որ բանից)

Վարժություն 2.1. Լրացրեք make / do / take / have բայերով (ճիշտ ձևով)՝

1. I need to ____ a decision by Friday.
2. Let’s ____ a break, I’m tired.
3. She ____ yoga every morning.
4. Did you ____ fun at the party?
5. He ____ a mistake in the test.
6. Don’t be afraid to ____ a risk.

2.2 Երկխոսություն

A: Have you ever tried rock climbing? B: Yes, I have. I tried it last summer in Georgia. A: Did you enjoy it? B: Very much! I’ve been to the climbing wall every week since then. A: Wow. I’ve never done anything like that.

Մտածեք. Ինչո՞ւ է առաջին հարցը Present Perfect-ով, իսկ երրորդը՝ Past Simple-ով:

2.3 Քերականություն

Present Perfect = have/has + V3. Կապ է ստեղծում անցյալի և ներկայի միջև, ժամանակը հստակ չէ կամ կարևոր չէ:

• I’ve visited Paris. (փորձառություն, երբ՝ կարևոր չէ)
• She’s lost her passport. (արդյունքը ներկայում)
• We’ve lived here for five years. (դեռ ապրում ենք)

Հուշող բառեր՝ ever, never, already, yet, just, so far, recently, this week/today (դեռ չավարտված ժամանակ):

Past Simple = V2 / did. Ավարտված գործողություն, որի ժամանակը հայտնի է կամ նշված է՝ yesterday, last year, in 2019, two days ago, when…

• I visited Paris in 2019.

Կարևոր կանոններ.

• for + ժամանակահատված (for three years), since + մեկնարկային կետ (since 2020):
• Ավարտված, հստակ ժամանակի հետ Present Perfect չի օգտագործվում՝ ❌ I have seen him yesterday. ✅ I saw him yesterday.
• been vs gone. She’s been to Rome = եղել է և վերադարձել է. She’s gone to Rome = գնացել է և դեռ այնտեղ է:

Հայախոս սովորողի համար. Հայերենի «արել եմ» կառույցը հաճախ դրդում է Present Perfect դնել ժամանակի հստակ նշման հետ. անգլերենում դա սխալ է:

2.4 Պրակտիկա

Վարժություն 2.2. Present Perfect թե Past Simple՞

1. I ____ (see) that film three times.
2. We ____ (visit) Dilijan last weekend.
3. She ____ (not finish) her report yet.
4. When ____ you ____ (start) learning English?
5. He ____ (live) in Vanadzor since 2018.
6. ____ you ever ____ (eat) sushi?
7. They ____ (just / arrive).

Վարժություն 2.3. Ուղղեք սխալները՝

1. I have seen him yesterday.
2. She has gone to Italy three times.
3. I live here since 2015.

2.5 Խոսակցական և գրավոր

Find someone who… (շրջագայություն դասարանում, 10 րոպե). Հարցրեք՝ Have you ever…? և ընդհանուր հարցից հետո տվեք 2 հետևող հարց Past Simple-ով (When did you…? Who were you with? What happened?): Թեմաներ՝ tried a new sport · travelled alone · forgotten an important date · met a famous person · eaten something unusual · got lost in a foreign city:

Գրավոր (100 բառ). Նամակ ընկերոջը նոր հոբբիի մասին. օգտագործեք 2 Present Perfect, 2 Past Simple և առնվազն 3 make/do/take/have արտահայտություն:

Տնային. 15 նոր արտահայտություն Anki-ում + 5 նախադասություն՝ for և since-ով:

Unit 3 · Then and now (շաբաթ 3)

Թիրախ. խոսել անցյալի սովորույթների և փոփոխությունների մասին: Քերականություն. used to / would, be / get used to:

3.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
grow up	մեծանալ
bring up	դաստիարակել, մեծացնել (երեխային)
move out	տեղափոխվել (ծնողների տնից)
settle down	հաստատվել, կայուն կյանք սկսել
get used to	վարժվել
miss	կարոտել
nostalgic	նոստալգիկ
neighbourhood	թաղամաս
back then	այն ժամանակ
nowadays / these days	այսօր, այս օրերին

Վարժություն 3.1. Լրացրեք՝ grew up, brought up, moved out, settle down, miss (ճիշտ ձևով)

1. I ____ in a small town near Gyumri.
2. My grandparents ____ five children on their own.
3. He ____ of his parents’ house when he was 19.
4. After years of travelling, she wants to ____ in one place.
5. I really ____ my old school friends.

3.2 Ընթերցանություն

When I was a kid, we lived in a small apartment in Gyumri. We used to play outside until it got dark, and my mother would call us home for dinner. I used to be very shy, but I made friends quickly. Every summer we would visit my grandmother in the village. Nowadays I live in a big city and I’m used to the noise, but I still miss those quiet evenings.

Վարժություն 3.2. True (T) թե False (F)՞

1. The speaker’s family lived in Yerevan.
2. The mother called the children home for dinner.
3. They visited the grandmother every winter.
4. The speaker is now used to the noise of the city.

3.3 Քերականություն

used to + V1 նկարագրում է անցյալի սովորույթ կամ վիճակ, որն այլևս ճիշտ չէ:

• We used to play outside. (սովորույթ)
• I used to be shy. (վիճակ)

would + V1 օգտագործվում է միայն կրկնվող անցյալի գործողությունների համար, ոչ վիճակների համար:

• ✅ Every summer we would visit my grandmother.
• ❌ I would be shy. ✅ I used to be shy.

Ժխտական և հարցական. I didn’t use to like coffee. Did you use to live here? (used չէ, այլ use, քանի որ did-ն արդեն անցյալ է):

Սահմանափակում. Մեկանգամյա իրադարձության կամ կոնկրետ քանակի հետ used to չի դրվում՝ ❌ I used to go to Paris three times. ✅ I went to Paris three times.

be / get used to + V-ing կամ գոյական = վարժված լինել / վարժվել (տարբեր նշանակություն է!)

• I’m used to getting up early. (սովոր եմ)
• It took me a month to get used to the climate. (վարժվեցի)

3.4 Պրակտիկա

Վարժություն 3.3. Գրեք used to, would, թե երկուսն էլ հնարավոր են՞

1. When I was little, we ____ (play) outside until dark.
2. I ____ (be) afraid of dogs.
3. Every summer we ____ (visit) my grandmother in Gyumri.
4. She ____ (have) long hair.
5. ____ you ____ (live) in Yerevan?
6. I ____ (not like) coffee.

Վարժություն 3.4. Լրացրեք բայը ճիշտ ձևով (used to թե be/get used to)՝

1. I’m used to ____ (get up) early.
2. We used to ____ (live) in a flat.
3. It took months to get used to ____ (work) night shifts.

3.5 Խոսակցական և գրավոր

Then vs now (զույգերով, 8 րոպե). Յուրաքանչյուր թեմայով ասեք մեկ նախադասություն անցյալի մասին (used to) և մեկը՝ այսօրվա (Present Simple). թեմաներ՝ school · free time · technology · food · neighbourhood · travel:

Mini-talk (90 վայրկյան). A change in my life. Ի՞նչ փոխվեց, ինչո՞ւ, և ինչպե՞ս եք դրա մասին զգում հիմա:

Գրավոր (100 բառ). My childhood vs my life now: առնվազն 3 used to, 1 would, 1 be used to:

Unit 4 · Stories from the road (շաբաթ 4)

Թիրախ. հարցնել, լուծել ճանապարհորդական իրավիճակներ, պատմել պատմություն: Քերականություն. հարցի ձևեր, subject questions, անուղղակի հարցեր:

4.1 Բառապաշար. ճանապարհորդություն

Արտահայտություն	Հայերեն
itinerary	ճանապարհորդության ծրագիր, երթուղի
sightseeing	տեսարժան վայրերի այցեր
check in	գրանցվել (հյուրանոցում/օդանավակայանում)
delayed / delay	ուշացած / ուշացում
cancel	չեղարկել
jet lag	ժամային գոտու փոփոխության հոգնածություն
souvenir	հուշանվեր
tourist trap	զբոսաշրջիկներին «խաբող» վայր
off the beaten track	քիչ այցելվող վայր
miss (a flight)	ուշանալ չվերթից
get lost	մոլորվել

Վարժություն 4.1. Լրացրեք՝ itinerary, delayed, jet lag, souvenir, off the beaten track

1. We planned our ____ carefully: three cities in ten days.
2. Our flight was ____ by two hours.
3. After the long flight, I had terrible ____.
4. I bought a small ____ for my mum.
5. We prefer places ____, away from the crowds.

4.2 Քերականություն. հարցեր

Ստանդարտ կարգ. wh-word + auxiliary + subject + verb: Where did you stay?

Subject questions (հարցական բառը ենթակա է). օժանդակ բայ չկա

Object question (օբյեկտի մասին)	Subject question (ենթակայի մասին)
Who did you call?	Who called you?
What did you see?	What happened?
Which team did you support?	Which team won?

Անուղղակի հարցեր (քաղաքավարի). ուղիղ բառակարգ, առանց do/did

• Where is the station? → Could you tell me where the station is?
• What time does it open? → Do you know what time it opens?
• Այո/ոչ հարցերում՝ if / whether. I wonder if the hotel is near the centre.
• I wonder where he lives. (հարցական նշան չկա, երբ գլխավոր նախադասությունը հարց չէ):

Նախդիրը՝ վերջում. Who did you travel with? What are you looking at?

Վարժություն 4.2. Կազմեք հարցեր՝

1. you / where / go / last summer
2. who / go / with you (subject question)
3. how long / you / stay
4. what / happen / at the airport
5. you / ever / lose / luggage (Present Perfect)

Վարժություն 4.3. Դարձրեք անուղղակի հարց՝

1. Where is the nearest bank? → Could you tell me…
2. What time does the museum open? → Do you know…
3. Is the hotel near the centre? → I wonder…
4. How much does a ticket cost? → Can you tell me…

Վարժություն 4.4. Ընտրեք ճիշտ ձևը՝

1. Who (did call / called) you?
2. Who (did you call / you called)?
3. What (did happen / happened) next?
4. Which team (won / did win)?

4.3 Պատմել պատմություն

Last year I travelled to Georgia with my friend Ani. At first everything went well, but then we missed the last bus to Kazbegi. Luckily, a local driver offered us a lift. Suddenly it started to snow, and we got stuck for two hours! In the end, we reached the village at midnight. It was the most unforgettable trip I’ve ever had.

Կապակցողներ պատմության համար

Գործառույթ	Արտահայտություններ
սկիզբ	First of all, At first, To begin with
հաջորդում է	Then, After that, Later, Meanwhile
անսպասելի շրջադարձ	Suddenly, All of a sudden, Out of the blue
գնահատական	Luckily, Unfortunately, Surprisingly
ավարտ	In the end, Eventually, Finally

Ժամանակաձևեր. իրադարձությունների համար՝ Past Simple. ֆոնի համար՝ Past Continuous (it was snowing). կապ ներկայի հետ՝ Present Perfect (the most beautiful place I’ve ever seen).

4.4 Խոսակցական և գրավոր

Task · Travel story (2 րոպե). Պլանավորեք 3 րոպեում՝

1. Ո՞ւր, երբ, ու՞մ հետ.
2. Ի՞նչ եղավ սկզբում.
3. Ի՞նչ խնդիր առաջացավ.
4. Ինչպե՞ս լուծեցիք.
5. Ինչ զգացիք / ինչ սովորեցիք.

Լսողները նախ տալիս են 2 հարց (այդ թվում 1 subject question), հետո անուղղակի հարց՝ Can you tell me what…?

Peer checklist. 4+ կապակցող · Past Simple-ի ճիշտ օգտագործում · 1 Present Perfect · ընթացքը հասկանալի էր:

Գրավոր (120 բառ). Travel blog post. Օգտագործեք առնվազն 5 կապակցող, 1 Present Perfect, 4 նոր բառ ճանապարհորդությունից:

Մոդուլ 1 · վերջնական թեստ

Մաս A. Քերականություն (10 միավոր)

1. She ____ for a bank at the moment. (a) works (b) is working (c) work
2. I ____ this song. It’s my favourite. (a) am loving (b) love (c) loves
3. We ____ to Rome twice. (a) went (b) have been (c) have gone
4. I ____ him last night. (a) have seen (b) saw (c) was seeing
5. They ____ married since 2015. (a) are (b) have been (c) were
6. When I was a child, I ____ afraid of the dark. (a) would be (b) used to be (c) am used to be
7. I ____ living in a big city now. (a) used to (b) am used to (c) would
8. ____ called you this morning? (a) Who did (b) Who (c) Whom did
9. Could you tell me where ____? (a) is the station (b) the station is (c) does the station
10. Do you know ____ she’s coming? (a) that (b) if (c) what

Մաս B. Բառապաշար (5 միավոր)

made, up, off, taken, delayed

1. She ____ a good decision.
2. I’m fed ____ with the noise.
3. It’s nice to travel ____ the beaten track.
4. I’ve just ____ up photography.
5. Our flight was ____ by two hours.

Մաս C. Խոսակցական (20 միավոր)

2–3 րոպե՝ Tell me about an important experience in your life. Գնահատում՝ 0–5 չորս չափանիշով՝ սահունություն · բառապաշար · քերականություն · արտասանություն/համահունչություն:

Մաս D. Գրավոր (20 միավոր)

100–120 բառ՝ A memorable trip or experience. Գնահատում՝ 0–5 չորս չափանիշով՝ բովանդակություն · կառուցվածք · բառապաշար · քերականություն:

Անցողիկ նշագիծ. 70%՝ 39 միավոր 55-ից:

Ինքնագնահատման ցանկ (Can-do)

• ☐ Կարող եմ նկարագրել իմ առօրյան և բնավորությունը:
• ☐ Կարող եմ պատմել փորձառության մասին՝ ճիշտ Present Perfect / Past Simple-ով:
• ☐ Կարող եմ համեմատել անցյալը և ներկան used to-ով:
• ☐ Կարող եմ կազմել հարցեր, այդ թվում՝ քաղաքավարի անուղղակի հարցեր:
• ☐ Կարող եմ պատմել 2-րոպեանոց պատմություն:

Պատասխաններ

Unit 1. 1.1՝ stubborn, reliable, commute, run errands, outgoing. 1.2՝ 1 F, 2 T, 3 F, 4 T. 1.3՝ is working · don’t understand · drinks, is having · boils · are you wearing · is always losing. 1.4՝ I know her very well · What are you doing at the moment? · She has a beautiful house · I usually study in the evening · It’s raining.

Unit 2. 2.1՝ make, take, does, have, made, take. 2.2՝ have seen · visited · hasn’t finished · did … start · has lived · Have … eaten · have just arrived. 2.3՝ I saw him yesterday · She has been to Italy three times · I’ve lived here since 2015.

Unit 3. 3.1՝ grew up, brought up, moved out, settle down, miss. 3.2՝ 1 F (Gyumri), 2 T, 3 F (summer), 4 T. 3.3՝ 1 used to play / would play · 2 used to be · 3 used to visit / would visit · 4 used to have · 5 Did … use to live · 6 didn’t use to like. 3.4՝ getting up · live · working:

Unit 4. 4.1՝ itinerary, delayed, jet lag, souvenir, off the beaten track. 4.2՝ Where did you go last summer? · Who went with you? · How long did you stay? · What happened at the airport? · Have you ever lost your luggage? 4.3՝ Could you tell me where the nearest bank is? · Do you know what time the museum opens? · I wonder if/whether the hotel is near the centre · Can you tell me how much a ticket costs? 4.4՝ called · did you call · happened · won.

Թեստ. A՝ 1 b, 2 b, 3 b, 4 b, 5 b, 6 b, 7 b, 8 b, 9 b, 10 b. B՝ made, up, off, taken, delayed.

Word bank · Մոդուլ 1 (80 լրացուցիչ բառ)

Ավելացրեք յուրաքանչյուր ունիտի 20 բառը Anki-ում նույն շաբաթվա ընթացքում: Սովորեք ամբողջ նախադասությամբ, ոչ թե առանձին բառով:

Unit 1 · բնավորություն և առօրյա

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
shy	ամաչկոտ	She’s shy with strangers.
cheerful	ուրախ, կենսուրախ	He’s always cheerful in the morning.
polite	քաղաքավարի	Be polite to customers.
honest	ազնիվ	I prefer honest answers.
patient	համբերատար	A teacher must be patient.
creative	ստեղծագործ	She has a creative mind.
lazy	ծույլ	I felt lazy on Sunday.
moody	քմահաճ, տրամադրությունը հաճախ փոխվող	He’s moody when he’s tired.
sensitive	զգայուն	She’s sensitive to criticism.
confident	ինքնավստահ	She feels confident on stage.
modest	համեստ	He’s modest about his success.
bossy	հրամայող, տիրող	My older sister is bossy.
wake up	արթնանալ	I wake up at seven.
get dressed	հագնվել	I get dressed in five minutes.
have breakfast	նախաճաշել	We have breakfast together.
take a shower	լողանալ (ցնցուղով)	He takes a shower every morning.
rush hour	երթևեկության խիտ ժամեր	I avoid the rush hour.
spend time	ժամանակ անցկացնել	I spend time with my family.
be in a hurry	շտապել	Sorry, I’m in a hurry.
get along with	լավ հարաբերություններ ունենալ	I get along with my colleagues.

Unit 2 · ազատ ժամանակ և փորձառություն

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
hobby	հոբբի	Photography is my hobby.
pastime	ժամանցի եղանակ	Reading is a relaxing pastime.
gardening	այգեգործություն	Gardening helps me relax.
knitting	հյուսելը (գործելը)	My grandmother loves knitting.
hiking	արշավ	We went hiking in Dilijan.
cycling	հեծանվասպորտ	Cycling is good exercise.
board game	սեղանի խաղ	We played a board game.
collect	հավաքել (հավաքածու)	He collects old coins.
practise	պարապել, վարժվել	I practise the guitar daily.
take part in	մասնակցել	She took part in a contest.
skill	հմտություն	Cooking is a useful skill.
get better at	ավելի լավանալ (ինչ-որ բանում)	I’m getting better at chess.
be good at	լավ տիրապետել	She’s good at drawing.
be bad at	վատ տիրապետել	I’m bad at maths.
spare time	ազատ ժամանակ	What do you do in your spare time?
relax	հանգստանալ	Music helps me relax.
fascinating	գրավիչ, հետաքրքիր	It’s a fascinating hobby.
exhausting	հյուծող	Climbing was exhausting.
unforgettable	անմոռանալի	It was an unforgettable experience.
once in a lifetime	կյանքում մեկ անգամ	It was a once-in-a-lifetime trip.

Unit 3 · մանկություն և փոփոխություններ

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
childhood	մանկություն	I had a happy childhood.
teenager	դեռահաս	As a teenager, I loved rock music.
memory	հիշողություն, հիշատակ	My earliest memory is the sea.
remember	հիշել	I remember my first day at school.
tradition	ավանդույթ	It’s a family tradition.
custom	սովորույթ	It’s a local custom.
generation	սերունդ	Three generations live in the house.
grandparents	պապիկ և տատիկ	My grandparents lived in a village.
nickname	մականուն	His nickname was Tiger.
toy	խաղալիք	I had a red toy car.
fairy tale	հեքիաթ	She read fairy tales to us.
strict	խիստ	My teacher was very strict.
spoil	փչացնել (երեխային՝ չափազանց թույլ տալով)	Don’t spoil him.
change	փոխվել, փոխել	The town has changed a lot.
improve	բարելավվել	Public transport has improved.
disappear	անհետանալ	Many old shops have disappeared.
modern	ժամանակակից	The city is very modern now.
old-fashioned	հնաոճ, հնացած	Her ideas are old-fashioned.
lifestyle	ապրելակերպ	Our lifestyle is faster now.
forget	մոռանալ	Don’t forget your keys.

Unit 4 · ճանապարհորդություն

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
destination	նպատակակետ	Paris is a popular destination.
passport	անձնագիր	Don’t forget your passport.
visa	վիզա	Do I need a visa?
luggage	ուղեբեռ	My luggage was lost.
boarding pass	նստաթերթիկ (ինքնաթիռի)	Show your boarding pass.
departure / arrival	մեկնում / ժամանում	The departure is at nine.
customs	մաքսատուն	We went through customs.
hostel	էժան կացարան (հանրակացարան)	We stayed in a hostel.
reservation	ամրագրում	I have a reservation.
guidebook	ուղեցույց	We bought a guidebook.
map	քարտեզ	Can you read a map?
landmark	հատկանշական վայր	The Opera is a famous landmark.
view	տեսարան	The view was amazing.
crowded	մարդաշատ	The beach was crowded.
peaceful	խաղաղ	The village is peaceful.
local	տեղացի, տեղական	Try the local food.
abroad	արտասահմանում	She lives abroad.
journey	ճանապարհորդություն (ճանապարհը)	It was a long journey.
trip	ուղևորություն (կարճ)	We took a day trip.
take off / land	թռիչք կատարել / վայրէջք կատարել	The plane took off late.

Մոդուլ 2 · Աշխատանք, ուսում և ծրագրեր (շաբաթ 5–8)

Մակարդակ՝ B1 → B1+ · Տևողություն՝ 12 դաս × 90 րոպե · Ունիտներ՝ 4 · Նոր բառապաշար՝ ~130 բառ ու արտահայտություն (աղյուսակներ + word bank)

Մոդուլի նպատակները

Մոդուլի ավարտին սովորողը կկարողանա՝

• խոսել ապագա ծրագրերի և պայմանավորվածությունների մասին (will / going to / Present Continuous).
• քննարկել իրական և երևակայական իրավիճակներ (First & Second Conditional).
• տալ խորհուրդ, արտահայտել պարտականություն, արգելք և հավանականություն (modals).
• համեմատել տարբերակները և անցնել աշխատանքային հարցազրույց՝ պատասխանելով STAR մեթոդով:

Մոդուլի քարտեզ

Ունիտ	Թեմա	Քերականություն	Բառապաշար
5	Career plans	ապագա ժամանակաձևեր, ժամանակի նախադասություններ	աշխատանք, CV, phrasal verbs
6	Study and decisions	First & Second Conditional	կրթություն, ուսման գործընթաց
7	Rules, advice, possibility	modals	աշխատավայրի կանոններ, խորհուրդ
8	Comparing and interviews	համեմատական աստիճաններ, modification	հմտություններ, հարցազրույց

Unit 5 · Career plans (շաբաթ 5)

Թիրախ. խոսել ծրագրերի, մտադրությունների և պայմանավորվածությունների մասին: Քերականություն. ապագա ժամանակաձևեր:

5.1 Բառապաշար. աշխատանք

Արտահայտություն	Հայերեն
apply for (a job)	դիմել (աշխատանքի)
hire	աշխատանքի վերցնել
resign	հրաժարական տալ
promotion	բարձրացում պաշտոնում
salary	աշխատավարձ
deadline	վերջնաժամկետ
freelance	ֆրիլանսեր, անկախ աշխատող
full-time / part-time	լրիվ / թերի դրույք
qualifications	որակավորում, կրթական փաստաթղթեր
work experience	աշխատանքային փորձ

Phrasal verbs աշխատանքում

Phrasal verb	Հայերեն	Օրինակ
set up	հիմնել, կազմակերպել	She set up her own company.
carry out	կատարել, իրականացնել	We carried out a survey.
look into	ուսումնասիրել (հարցը)	We’ll look into the problem.
take on	ստանձնել	He took on extra work.
deal with	զբաղվել, հաղթահարել	She deals with complaints.
get back to	պատասխանել հետագայում	I’ll get back to you tomorrow.
fill in	լրացնել (ձև)	Please fill in this form.
hand in	հանձնել	Hand in your CV by Friday.

Վարժություն 5.1. Լրացրեք՝ apply for, deadline, promotion, freelance, hire

1. She wants to ____ a job at an international company.
2. I have to finish this report by Friday: it’s the ____.
3. After two years, he got a ____ and became a manager.
4. He doesn’t work for a company; he’s ____.
5. The company decided to ____ three new designers.

5.2 Ընթերցանություն

Armen, 29, is an accountant, but he’s decided to change careers. He’s going to study data analysis, and the course starts on 3 November. He’s already paid the fee. He’s meeting a mentor on Saturday to ask for advice. “I think I’ll find a job within a year,” he says, “but I won’t be able to earn much at first.”

Վարժություն 5.2. True (T) թե False (F)՞

1. Armen is a data analyst now.
2. The course starts in November.
3. He hasn’t paid for the course yet.
4. He’s meeting a mentor on Saturday.

Քննարկում. Ո՞ր նախադասություններն են արտահայտում մտադրություն, որո՞նք՝ պայմանավորվածություն, և որո՞նք՝ կանխատեսում:

5.3 Քերականություն

Ձև	Օգտագործում	Օրինակ
will + V1	տեղում կայացված որոշում, առաջարկ, խոստում, կանխատեսում (կարծիք)	I’ll help you with that bag. I think it will be difficult.
be going to + V1	նախապես որոշված ծրագիր, կանխատեսում ակնհայտ նշանով	I’m going to start my own business. Look at those clouds: it’s going to rain.
Present Continuous	պայմանավորված ժամանակ և վայր ունեցող պայմանավորվածություն	I’m meeting the director at 3 p.m. tomorrow.
Present Simple	ժամանակացույց, ծրագիր	The course starts on Monday.

Ժամանակի նախադասություններ. when, as soon as, before, after, until, once բառերից հետո ապագան արտահայտվում է Present Simple-ով, ոչ will-ով՝

• ✅ I’ll call you when I arrive. ❌ I’ll call you when I will arrive.

5.4 Պրակտիկա

Վարժություն 5.3. Ընտրեք ճիշտ ձևը՝

1. A: The phone is ringing. B: I (will answer / am going to answer) it.
2. We (are meeting / will meet) the director at 3 p.m. tomorrow; it’s in my diary.
3. Look at those clouds! It (will rain / is going to rain).
4. The train (leaves / is leaving) at 7:45 tomorrow morning (timetable).
5. I (will call / call) you as soon as I (will arrive / arrive).
6. I’ve decided: I (will start / am going to start) my own business.

Վարժություն 5.4. Ուղղեք սխալները՝

1. I will call you when I will arrive.
2. What do you do tomorrow evening? (պայմանավորվածության մասին)
3. I’m going to help you with that bag. (տեղում կայացված առաջարկ)
4. I’ll see you before you will leave.

5.5 Խոսակցական և գրավոր

Task 1 · My five-year plan (1.5 րոպե). Պատմեք՝ ինչ եք մտադիր անել (going to), ինչ պայմանավորվածություններ ունեք այս ամսվա համար (Present Continuous), և ինչ կարծում եք, որ կլինի (I think I’ll…):

Task 2 · Job fair (role-play). Աշակերտ A-ն ընկերության ներկայացուցիչ է, B-ն՝ դիմորդ: Օգտակար արտահայտություններ՝ I’m interested in the position of…, Could you tell me more about…?, What are the working hours like?, When will I hear from you?

Գրավոր (80–100 բառ). Cover letter-ի առաջին պարբերություն: Օգտագործեք՝ I am writing to apply for the position of… · I have two years’ experience in… · I would be grateful for the opportunity to… · I look forward to hearing from you.

Տնային. 15 նոր արտահայտություն Anki-ում + 5 նախադասություն ձեր ապագա ծրագրերի մասին՝ ամեն ձևով (will, going to, Present Continuous) մեկական:

Unit 6 · Study and decisions (շաբաթ 6)

Թիրախ. քննարկել որոշումներ, իրական և երևակայական իրավիճակներ: Քերականություն. First & Second Conditional:

6.1 Բառապաշար. կրթություն

Արտահայտություն	Հայերեն
enrol on a course	գրանցվել դասընթացին
attend lectures	հաճախել դասախոսությունների
take / pass / fail an exam	քննություն հանձնել / հաջող հանձնել / չհանձնել
revise (for an exam)	կրկնել (քննության համար)
graduate (from)	ավարտել (բուհը)
degree	աստիճան, դիպլոմ
scholarship	կրթաթոշակ, կրթական դրամաշնորհ
tuition fees	ուսման վարձ
assignment	առաջադրանք
drop out	թողնել ուսումը
distance learning	հեռավար ուսուցում

Վարժություն 6.1. Լրացրեք՝ enrol, revise, graduated, scholarship, drop out

1. She decided to ____ on an online design course.
2. I have to ____ for tomorrow’s exam.
3. He ____ from university in 2018 with a degree in law.
4. She got a ____, so she doesn’t pay tuition fees.
5. Many students ____ because they can’t afford the fees.

6.2 Երկխոսություն

A: What will you do if you don’t get the scholarship? B: If I don’t get it, I’ll work for a year and apply again. A: And what would you do if you won the lottery? B: If I won the lottery, I’d travel the world and study art.

Մտածեք. Ինչո՞ւ է առաջին հարցը Present Simple-ով, իսկ երկրորդը՝ Past Simple-ով, չնայած երկուսն էլ ապագայի մասին են:

6.3 Քերականություն

First Conditional. If + Present Simple, will + V1 → իրական, հավանական ապագա:

• If it rains tomorrow, we’ll stay at home.
• Տարբերակներ՝ unless (= if not), as long as, provided that; will-ի փոխարեն՝ can, may, might, should կամ հրամայական. If you see Ani, tell her I called.
• unless-ը արդեն պարունակում է ժխտում. ❌ unless you don’t… ✅ unless you want…

Second Conditional. If + Past Simple, would + V1 → երևակայական կամ քիչ հավանական իրավիճակ ներկայում/ապագայում:

• If I had more time, I would learn the piano.
• If I were you, I’d accept the job. (were՝ բոլոր դեմքերի համար, was-ը՝ խոսակցականում հնարավոր է):

Համեմատություն. If I get a bonus, I’ll buy a car. (հնարավոր է) vs If I got a bonus, I’d buy a car. (քիչ հավանական / երևակայական):

Սովորական սխալներ.

• ❌ If I will have time, I will help. ✅ If I have time, I’ll help.
• ❌ If I would have time… ✅ If I had time, I would…

6.4 Պրակտիկա

Վարժություն 6.2. Դրեք բայերը ճիշտ ձևով՝

1. If it ____ (rain) tomorrow, we ____ (stay) at home.
2. If I ____ (be) you, I ____ (accept) the job.
3. She won’t pass the exam unless she ____ (study) harder.
4. If I ____ (have) more free time, I ____ (learn) the piano.
5. What ____ you ____ (do) if you ____ (lose) your job?
6. If you ____ (see) Ani, ____ (tell) her to call me.

Վարժություն 6.3. Ուղղեք սխալները՝

1. If I will pass the exam, I will celebrate.
2. If I would be rich, I would buy a house.
3. I’ll call you unless you don’t want me to.

6.5 Խոսակցական և գրավոր

What would you do? (շղթա, 8 րոպե). Աշակերտ A-ն ասում է նախադասություն՝ If I won a million, I’d…, B-ն շարունակում է նախորդի վերջին գաղափարով՝ If I bought a house, I’d…:

Decision discussion (զույգերով, 6 րոպե). Ընտրեք երկու տարբերակ (օրինակ՝ սովորել արտասահմանում թե տեղում). քննարկեք առաջինով՝ If I chose…, I’d…, but if I…, I might…

Գրավոր (120 բառ). A decision I’m facing: նկարագրեք իրավիճակը, գրեք 2 First Conditional և 2 Second Conditional նախադասություն:

Տնային. 5 նախադասություն՝ If I could change one thing about my life, I would…

Unit 7 · Rules, advice, possibility (շաբաթ 7)

Թիրախ. խոսել կանոնների, խորհուրդների և հավանականության մասին: Քերականություն. modal verbs:

7.1 Բառապաշար. աշխատավայրի կանոններ

Արտահայտություն	Հայերեն
dress code	հագուստի կանոններ
policy	քաղաքականություն, ներքին կանոն
compulsory / optional	պարտադիր / ընտրովի
forbidden	արգելված
flexible hours	ճկուն գրաֆիկ
remote work	հեռավար աշխատանք
overtime	ավելաժամ
permission	թույլտվություն
probation period	փորձաշրջան
turn up (late)	ներկայանալ, գալ

7.2 Քերականություն

Գործառույթ	Modal	Օրինակ
պարտականություն (ներքին զգացում կամ պաշտոնական կանոն)	must	You must wear a helmet.
պարտականություն (արտաքին կանոն)	have to	I have to start at 9.
պարտադիր չէ	don’t have to	You don’t have to wear a tie.
արգելք	mustn’t	You mustn’t use your phone here.
խորհուրդ	should / ought to	You should take a break.
զգուշացում	had better	You’d better leave now, or you’ll miss it.
թույլտվություն	can / may / be allowed to	Staff are allowed to work from home.
ենթադրություն (վստահ, որ ճիշտ է)	must	He’s been working 14 hours. He must be exhausted.
հնարավոր է	might / may / could	She might be in a meeting.
վստահ եմ, որ ճիշտ չէ	can’t	That can’t be true!
ափսոսանք, քննադատություն անցյալի մասին	should have + V3	I should have studied more.

Կարևոր. don’t have to ≠ mustn’t: առաջինը «պարտադիր չէ» է, երկրորդը՝ «արգելված է»:

Սովորական սխալներ. ❌ I must to go. ✅ I must go. ❌ You don’t must… ✅ You mustn’t… / You don’t have to… ❌ She can speaks. ✅ She can speak.

Անցյալ. must / have to → had to (I had to work late). mustn’t-ի անցյալ ձևը սովորաբար wasn’t allowed to է:

7.3 Պրակտիկա

Վարժություն 7.1. Ընտրեք ճիշտ ձևը՝

1. You (mustn’t / don’t have to) wear a tie; it’s optional.
2. You (mustn’t / don’t have to) use your phone during the exam.
3. She’s been working all night. She (must / can’t) be exhausted.
4. He (might / must) be at the gym; I’m not sure.
5. You (should / must) see a doctor; you look pale.
6. Employees (are allowed to / must) work from home on Fridays (it’s permitted).

Վարժություն 7.2. Վերաշարադրեք՝ օգտագործելով modal՝

1. It’s necessary for me to leave early today. → I ____.
2. It’s not necessary to book in advance. → You ____.
3. I advise you to take a break. → You ____.
4. It’s possible that she is late because of traffic. → She ____.
5. It’s forbidden to smoke here. → You ____.

Վարժություն 7.3. should have թե shouldn’t have՞

1. I failed the test. I ____ (study) more.
2. He missed the bus. He ____ (leave) earlier.
3. You ____ (shout) at her. It wasn’t her fault.

7.4 Խոսակցական և գրավոր

Advice role-play (զույգերով, 10 րոպե). Մեկը նկարագրում է խնդիրը (stress at work · can’t sleep · difficult colleague · low motivation), մյուսը խորհուրդ է տալիս: Օգտակար արտահայտություններ՝ If I were you, I’d… · Why don’t you…? · You’d better… · Have you thought about…?

Rules talk (1 րոպե). Պատմեք ձեր աշխատավայրի կամ ուսումնական հաստատության կանոնների մասին՝ must, have to, don’t have to, allowed to-ով:

Գրավոր (100 բառ). Էլ. նամակ ընկերոջը, որը նոր աշխատանք է սկսում. տվեք 4 խորհուրդ և 2 զգուշացում:

Unit 8 · Comparing and interviews (շաբաթ 8)

Թիրախ. համեմատել տարբերակները և անցնել հարցազրույց: Քերականություն. համեմատական աստիճաններ՝ modification-ով:

8.1 Բառապաշար. հմտություններ և հարցազրույց

Արտահայտություն	Հայերեն
teamwork	թիմային աշխատանք
leadership	առաջնորդություն
problem-solving	խնդիրներ լուծելու ունակություն
attention to detail	մանրուքների նկատմամբ ուշադրություն
strengths / weaknesses	ուժեղ / թույլ կողմեր
achieve	հասնել, իրագործել
challenge	մարտահրավեր
deal with pressure	դիմանալ ճնշմանը
meet deadlines	ժամանակին կատարել
be responsible for	պատասխանատու լինել

8.2 Քերականություն

Հիմունքներ. կարճ ածականներ՝ -er / -est (cheap, cheaper, the cheapest), երկար՝ more / most (expensive, more expensive, the most expensive), անկանոն՝ good, better, the best · bad, worse, the worst · far, further, the furthest:

Համեմատական աստիճանի ուժգնացում / մեղմացում.

Մեծ տարբերություն	Փոքր տարբերություն
much / far / a lot / significantly + comparative	slightly / a bit / a little + comparative
Moving to Yerevan was far more expensive.	The new office is slightly bigger.

Այլ կառույցներ

• as … as / not as … as. This job is not as stressful as my last one.
• twice as … as. This laptop is twice as fast as my old one.
• the same as / different from. Her salary is the same as mine.
• Կրկնակի համեմատական. The more you practise, the better you speak.
• Սուպերլատիվ + Present Perfect. It’s the best job I’ve ever had. / one of the most interesting jobs I’ve done.

Սովորական սխալներ. ❌ more taller ✅ taller · ❌ the more experienced in our team ✅ the most experienced in our team · ❌ not so high than yours ✅ not as high as yours

8.3 Պրակտիկա

Վարժություն 8.1. Ընտրեք ճիշտ տարբերակը՝

1. The new office is (a lot / slightly) bigger than the old one: I can hardly see a difference.
2. Moving to Yerevan was (far / a bit) more expensive than I expected: I’m shocked.
3. This laptop is (twice as / not as) fast as my old one: it takes half the time.
4. The ____ you practise, the ____ you speak. (more / better)
5. It’s the (more / most) interesting job I’ve ever had.

Վարժություն 8.2. Ուղղեք սխալները՝

1. She is more taller than me.
2. This exam is more easy than the last one.
3. He is the more experienced in our team.
4. My salary is not so high than yours.

8.4 Հարցազրույց. STAR մեթոդ

Տիպային հարցեր.

• Tell me about yourself.
• What are your strengths and weaknesses?
• Why do you want this job?
• Describe a challenge you overcame.
• Where do you see yourself in five years?
• Do you have any questions for us?

STAR = Situation (իրավիճակ) → Task (խնդիր) → Action (ձեր գործողությունները) → Result (արդյունք):

Model answer. Last year, our team was facing a tight deadline (S). I was responsible for the client presentation (T). I organised daily meetings and shared the work according to everyone’s strengths (A). As a result, we finished two days early and the client signed a new contract (R).

Օգտակար արտահայտություններ. I’m a quick learner. · I work well under pressure. · One of my main strengths is… · I’m currently working on improving… · In five years, I’m going to…

8.5 Խոսակցական և գրավոր

Mock interview (8 րոպե՝ յուրաքանչյուր դեր). A-ն հարցազրուցավար է, B-ն՝ դիմորդ, հետո դերերը փոխում եք: Հարցազրուցավարը լրացնում է՝ STAR օգտագործվե՞լ է · ապագա ծրագրեր (going to / will) · համեմատություններ · ինչ կարելի է բարելավել:

Գրավոր (80 բառ). CV profile (Motivated…, with two years’ experience in…) + կարճ շնորհակալության նամակ հարցազրույցից հետո (Thank you for the opportunity to interview for…):

Մոդուլ 2 · վերջնական թեստ

Մաս A. Քերականություն (10 միավոր)

1. I ____ you as soon as I get there. (a) call (b) will call (c) am calling
2. Look at the sky! It ____. (a) will rain (b) is going to rain (c) rains
3. The film ____ at 8:30 tonight (timetable). (a) starts (b) is going start (c) start
4. If I ____ more money, I’d buy a house. (a) have (b) had (c) would have
5. If you ____ hard, you’ll pass the exam. (a) will study (b) study (c) studied
6. You ____ wear a uniform; it’s optional. (a) mustn’t (b) don’t have to (c) shouldn’t
7. He has worked 14 hours without a break. He ____ be exhausted. (a) must (b) can’t (c) mustn’t
8. You ____ have told me earlier! (a) should (b) must (c) might
9. This phone is ____ than that one (a small difference). (a) much cheap (b) slightly cheaper (c) more cheaper
10. The ____ you practise, the better you speak. (a) more (b) most (c) much

Մաս B. Բառապաշար (5 միավոր)

promotion, deadline, enrol, graduated, resign

1. She got a ____ and now manages the team.
2. I must finish by Friday: it’s the ____.
3. He decided to ____ on a course.
4. She ____ from university last summer.
5. He is unhappy and wants to ____ from his job.

Մաս C. Խոսակցական (20 միավոր)

Mock interview՝ 4–5 րոպե հարցազրուցավարի հետ, նոր հարցերով: Գնահատում՝ 0–5 չորս չափանիշով՝ սահունություն · բառապաշար · քերականություն · պատասխանի կառուցվածք (STAR):

Մաս D. Գրավոր (20 միավոր)

Cover letter, 120–150 բառ՝ իրական կամ մոդելային հայտարարության համար: Գնահատում՝ 0–5 չորս չափանիշով՝ բովանդակություն · կառուցվածք/ոճ · բառապաշար · քերականություն:

Անցողիկ նշագիծ. 70%՝ 39 միավոր 55-ից:

Ինքնագնահատման ցանկ (Can-do)

• ☐ Կարող եմ խոսել իմ ծրագրերի և պայմանավորվածությունների մասին:
• ☐ Կարող եմ քննարկել իրական և երևակայական իրավիճակներ (if-նախադասություններ):
• ☐ Կարող եմ խորհուրդ տալ, արտահայտել պարտականություն, արգելք և հավանականություն:
• ☐ Կարող եմ համեմատել տարբերակներ՝ ճիշտ աստիճանների և մոդիֆիկատորների օգնությամբ:
• ☐ Կարող եմ հարցազրույցում պատասխանել STAR մեթոդով:

Պատասխաններ (Մոդուլ 2)

Unit 5. 5.1՝ apply for, deadline, promotion, freelance, hire. 5.2՝ 1 F, 2 T, 3 F, 4 T. 5.3՝ I’ll answer · are meeting · is going to rain · leaves · will call; arrive · am going to start. 5.4՝ I will call you when I arrive · What are you doing tomorrow evening? · I’ll help you with that bag · I’ll see you before you leave.

Unit 6. 6.1՝ enrol, revise, graduated, scholarship, drop out. 6.2՝ rains; will stay · were; would accept · studies · had; would learn · would; do; lost · see; tell. 6.3՝ If I pass the exam, I’ll celebrate · If I were rich, I would buy a house · I’ll call you unless you want me to.

Unit 7. 7.1՝ don’t have to · mustn’t · must · might · should · are allowed to. 7.2՝ I have to leave early today · You don’t have to book in advance · You should take a break · She might be late because of traffic · You mustn’t smoke here. 7.3՝ should have studied · should have left · shouldn’t have shouted.

Unit 8. 8.1՝ slightly · far · twice as · more; better · most. 8.2՝ She is taller than me · This exam is easier than the last one · He is the most experienced in our team · My salary is not as high as yours.

Թեստ. A՝ 1 b, 2 b, 3 a, 4 b, 5 b, 6 b, 7 a, 8 a, 9 b, 10 a. B՝ promotion, deadline, enrol, graduated, resign.

Word bank · Մոդուլ 2 (80 լրացուցիչ բառ)

Unit 5 · աշխատանք և կարիերա

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
career	կարիերա	She has a successful career.
employer	գործատու	My employer offers training.
employee	աշխատակից	The company has 200 employees.
colleague	գործընկեր	My colleagues are friendly.
manager	ղեկավար, մենեջեր	The manager called a meeting.
vacancy	թափուր հաստիք	There’s a vacancy in sales.
shift	հերթափոխ	He works the night shift.
contract	պայմանագիր	I signed a two-year contract.
bonus	պարգևավճար	We got a bonus in December.
retire	թոշակի անցնել	He retired at 63.
unemployed	գործազուրկ	She’s been unemployed for a month.
internship	պրակտիկա (աշխատանքային)	I did an internship at a bank.
training	վերապատրաստում	The training lasts a week.
achievement	ձեռքբերում	Winning the award was a great achievement.
goal	նպատակ	My goal is to become a manager.
ambition	հավակնություն, նպատակասլացություն	He has a lot of ambition.
networking	մասնագիտական կապերի ստեղծում	Networking helps you find jobs.
meeting	ժողով, հանդիպում	The meeting starts at ten.
workload	ծանրաբեռնվածություն	My workload is heavy this month.
work-life balance	աշխատանքի և անձնական կյանքի հավասարակշռություն	I want a better work-life balance.

Unit 6 · կրթություն

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
university	համալսարան	She studies at a university.
lecturer	դասախոս	The lecturer explained it clearly.
tutor	անհատական դաստիարակ, կրկնուսույց	I have a maths tutor.
classmate	համադասարանցի	My classmate helped me.
curriculum	ուսումնական ծրագիր	The curriculum includes two languages.
subject	առարկա	Physics is my favourite subject.
timetable	դասացուցակ	Check the timetable for room numbers.
grade	գնահատական	She got a good grade.
certificate	վկայական, սերտիֆիկատ	I received a certificate.
research	հետազոտություն	They’re doing research on sleep.
thesis	ատենախոսություն, թեզ	He’s writing his thesis.
skip classes	դասերը բաց թողնել	Don’t skip classes before exams.
cheat	խաբել (քննության ժամանակ)	He was caught cheating.
memorise	անգիր սովորել	I memorised the poem.
concentrate	կենտրոնանալ	I can’t concentrate with this noise.
get distracted	շեղվել	I get distracted by my phone.
gap year	ընդմիջման տարի (ուսման միջև)	She took a gap year to travel.
extracurricular activities	արտադասարանային գործունեություն	Chess is her extracurricular activity.
campus	համալսարանական տարածք	The campus has a big library.
self-study	ինքնուրույն ուսուցում	Self-study needs discipline.

Unit 7 · կանոններ և խորհուրդներ

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
regulation	կանոնակարգ	Safety regulations are strict.
instruction	հրահանգ	Follow the instructions carefully.
obey	ենթարկվել	Drivers must obey traffic laws.
break the rules	խախտել կանոնները	He broke the rules and was fined.
fine	տուգանք	She paid a fine for parking.
warning	զգուշացում	He received a warning.
law	օրենք	It’s against the law.
safety	անվտանգություն	Safety comes first.
helmet	սաղավարտ	Wear a helmet when you cycle.
seat belt	անվտանգության գոտի	Always fasten your seat belt.
punctual	ճշտապահ	Our manager is very punctual.
supervisor	վերահսկող, ղեկավար	Ask your supervisor first.
approve	հավանություն տալ	The boss approved my plan.
ban	արգելք, արգելել	There’s a ban on smoking.
allow	թույլ տալ	They don’t allow pets here.
recommend	խորհուրդ տալ	I recommend this course.
urgent	շտապ	It’s an urgent message.
risky	վտանգավոր, ռիսկային	Investing is risky.
avoid	խուսափել	Avoid using your phone while driving.
responsibility	պատասխանատվություն	It’s your responsibility.

Unit 8 · հմտություններ և համեմատություն

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
experienced	փորձառու	She’s an experienced teacher.
qualified	որակավորված	He’s qualified to teach maths.
motivated	մոտիվացված	The team is highly motivated.
flexible	ճկուն	I need flexible working hours.
organised	կազմակերպված	She’s very organised.
efficient	արդյունավետ	This system is efficient.
cooperate	համագործակցել	We cooperate with other teams.
communicate	հաղորդակցվել	He communicates clearly.
negotiate	բանակցել	They negotiated a better price.
persuade	համոզել	I persuaded her to apply.
delegate	պատվիրակել (առաջադրանք)	A good leader delegates tasks.
multitask	միաժամանակ մի քանի բան անել	I can’t multitask well.
initiative	նախաձեռնություն	He showed great initiative.
reference	երաշխավորագիր	Can you give me a reference?
candidate	թեկնածու, դիմորդ	Three candidates were interviewed.
advantage	առավելություն	Speaking English is an advantage.
disadvantage	թերություն	The main disadvantage is the cost.
benefit	օգուտ	The benefits are clear.
drawback	բացասական կողմ	One drawback is the distance.
alternative	այլընտրանք	Is there an alternative?

Մոդուլ 3 · Առողջություն, սնունդ, կենսակերպ (շաբաթ 9–12)

Մակարդակ՝ B1+ · Տևողություն՝ 12 դաս × 90 րոպե · Ունիտներ՝ 4 · Նոր բառապաշար՝ ~135 բառ ու արտահայտություն (աղյուսակներ + word bank)

Մոդուլի նպատակները

Մոդուլի ավարտին սովորողը կկարողանա՝

• նկարագրել առողջական խնդիրներ, գնալ բժշկի և խոսել վերջին շրջանի իրադարձությունների մասին (Present Perfect Continuous).
• խոսել սննդի, խոհարարության և քանակի մասին (quantifiers, articles).
• պատմել դեպքեր, տեղի ունեցածի ֆոնը և նախորդ իրադարձությունները (Past Simple, Past Continuous, Past Perfect).
• կազմել կապակցված պատմվածք՝ զգացմունքներով և idiom-ներով:

Մոդուլի քարտեզ

Ունիտ	Թեմա	Քերականություն	Բառապաշար
9	Health and body	Present Perfect Continuous	ախտանիշներ, բուժում, phrasal verbs
10	Food and cooking	quantifiers, articles	սնունդ, խոհարարություն, idioms
11	Accidents and emergencies	Past Simple vs Past Continuous	վթարներ, առաջին օգնություն
12	Telling a story	Past Perfect, narrative tenses	զգացմունքներ, առողջության idioms

Unit 9 · Health and body (շաբաթ 9)

Թիրախ. նկարագրել ախտանիշները, խոսել բժշկի հետ, պատմել վերջին շրջանի մասին: Քերականություն. Present Perfect Continuous:

9.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
headache	գլխացավ
sore throat	կոկորդի ցավ
fever (high temperature)	ջերմություն
cough	հազ
runny nose	քթահոս
dizzy	գլխապտույտ ունեցող
sprain (an ankle)	ոլորել (ոտքը)
bruise	կապտուկ
prescription	դեղատոմս
painkillers	ցավազրկողներ
check-up	բժշկական զննում

Phrasal verbs առողջության մասին

Phrasal verb	Հայերեն	Օրինակ
come down with	հիվանդանալ (մրսածությամբ)	She came down with flu.
get over	ապաքինվել, հաղթահարել	It took me a week to get over it.
look after	հոգ տանել	Look after yourself.
cut down on	կրճատել	I’m cutting down on sugar.
give up	թողնել (վատ սովորություն)	He gave up smoking.

Վարժություն 9.1. Լրացրեք՝ prescription, bruise, came down with, get over, cut down on

1. The doctor gave me a ____ for antibiotics.
2. I fell and I’ve got a big ____ on my knee.
3. She ____ a cold last week.
4. It took me two weeks to ____ the flu.
5. You should ____ sugar.

9.2 Ընթերցանություն

Lilit has been working too hard. For the last three months she has been sleeping only five hours a night, and she has been skipping breakfast. She’s been getting headaches every day since September. Yesterday she finally went to see a doctor. “You’ve been ignoring the signs,” the doctor said. “You’ve had three colds this year, and you haven’t taken a single day off.” Lilit has decided to change her habits.

Վարժություն 9.2. True (T) թե False (F)՞

1. Lilit has been sleeping eight hours a night.
2. She has had headaches since September.
3. She saw a doctor last week.
4. She has been skipping breakfast.

9.3 Քերականություն

Present Perfect Continuous = have/has been + V-ing.

• ընթացող գործողություն, շեշտը տևողության վրա. I’ve been waiting for an hour.
• նոր ավարտված գործողություն տեսանելի հետևանքով. Your eyes are red. Have you been crying?
• կրկնվող գործողություն մինչև հիմա. She’s been getting headaches lately.

Հուշող բառեր՝ for, since, all day, lately, recently, how long:

Continuous թե Simple՞

Present Perfect Continuous	Present Perfect Simple
պրոցես, տևողություն	արդյունք, քանակ, ավարտվածություն
I’ve been writing the report all morning.	I’ve written three reports today.
How long have you been learning?	How many pages have you read?

Stative verbs (know, like, believe, belong) Continuous-ով չեն դրվում՝ ❌ I’ve been knowing her. ✅ I’ve known her for years.

Սովորական սխալ. ❌ I’m waiting since two hours. ✅ I’ve been waiting for two hours.

9.4 Պրակտիկա

Վարժություն 9.3. Ընտրեք ճիշտ ձևը՝

1. I (have waited / have been waiting) for you for an hour!
2. She’s tired because she (has been working / has worked) all night.
3. I (have read / have been reading) three chapters today.
4. How long (have you known / have you been knowing) Ani?
5. Your hands are dirty. What (have you done / have you been doing)?
6. He (has broken / has been breaking) his leg: he can’t walk.

Վարժություն 9.4. Ուղղեք սխալները՝

1. I’m waiting here since two o’clock.
2. We have been knowing each other for years.
3. How long do you learn English?
4. She has been finishing three reports this week.

9.5 Խոսակցական և գրավոր

At the doctor’s (role-play, 10 րոպե). Բժիշկ՝ What seems to be the problem? How long have you been feeling like this? Have you been taking any medication? Հիվանդ՝ I’ve had a headache since Monday. I’ve been feeling dizzy. I haven’t been sleeping well. Բժիշկը խորհուրդ է տալիս՝ You should rest and drink plenty of fluids. I’ll write you a prescription.

Գրավոր (100 բառ). Նամակ ընկերոջը՝ What I’ve been doing lately: առնվազն 4 Present Perfect Continuous և 2 Present Perfect Simple:

Տնային. 15 նոր արտահայտություն Anki-ում + 5 նախադասություն՝ I’ve been… for / since…

Unit 10 · Food and cooking (շաբաթ 10)

Թիրախ. խոսել սննդի, բաղադրատոմսերի և քանակի մասին: Քերականություն. quantifiers, articles:

10.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
boil / fry / bake	եփել / տապակել / թխել
grill / roast / steam	խորովել / տապակել ջեռոցում / գոլորշով եփել
chop / slice	մանր կտրատել / շերտերով կտրել
stir / mix	խառնել
season	համեմել
bland	անհամ
spicy / sour / bitter	կծու / թթու / դառը
ripe / raw	հասած / հում
leftovers	մնացորդներ (նախորդ օրվա կերակուր)
junk food	վնասակար արագ սնունդ
balanced diet	հավասարակշռված սնունդ

Food idioms

Idiom	Հայերեն
a piece of cake	շատ հեշտ բան
spill the beans	գաղտնիքը բացահայտել
couch potato	անշարժ, բազմոցին փակված մարդ
full of beans	էներգիայով լի
butter someone up	շողոքորթել

Վարժություն 10.1. Լրացրեք՝ boil, bake, bland, ripe, leftovers

1. This soup is ____. It needs more salt.
2. Don’t eat that banana; it isn’t ____ yet.
3. We ate the ____ for lunch the next day.
4. ____ the potatoes for 15 minutes.
5. She loves to ____ cakes at weekends.

10.2 Քերականություն. Quantifiers

Հաշվելի (countable)	Անհաշվելի (uncountable)
many, a few, few, too many, not many	much, a little, little, too much, not much
a lot of / lots of / plenty of / some / any / enough (երկուսի հետ էլ)

• a few / a little = որոշ քանակ, բավարար. I’ve got a few friends here.
• few / little = գրեթե ոչինչ. There’s little milk left.
• some = հաստատական նախադասություններ, առաջարկ և խնդրանք (Would you like some tea?), any = ժխտական և հարցական (I don’t have any money. Is there any milk?):
• enough ածականից առաջ չէ, հետո է՝ big enough, բայց գոյականից առաջ՝ enough chairs:

10.3 Քերականություն. Articles

Հոդ	Օգտագործում	Օրինակ
a / an	առաջին հիշատակում, «մեկ», մասնագիտություն	I had a sandwich. She’s a doctor.
the	հայտնի / արդեն հիշատակված / եզակի / սուպերլատիվ	The sandwich was good. the sun, the best cook
zero (–)	ընդհանուր իմաստով հոգնակի և անհաշվելի	Vegetables are healthy. I like coffee.

Հայախոս սովորողի համար. Հայերենում կա որոշյալության ցուցիչ (-ը / -ն) և «մի», սակայն դրանց կիրառումը անգլերենի հոդերի հետ միշտ չէ, որ համընկնում է: Եթե կասկածում եք, հարցրեք՝ Արդյո՞ք լսողը գիտի, թե որ մեկի մասին եմ խոսում:

10.4 Պրակտիկա

Վարժություն 10.2. Ընտրեք ճիշտ ձևը՝

1. How (much / many) sugar do you take?
2. I’ve got (a few / a little) friends in Paris, so I won’t be lonely.
3. There’s (few / little) milk left. We need to buy some.
4. There aren’t (enough / too many) chairs for everyone.
5. She puts (too much / too many) salt in everything.
6. Would you like (some / any) tea?

Վարժություն 10.3. Լրացրեք a / an / the կամ – (առանց հոդի)՝

1. I had ____ sandwich and ____ apple for lunch.
2. ____ sandwich was delicious.
3. ____ vegetables are good for you.
4. She’s ____ best cook I know.
5. My sister works as ____ doctor.
6. ____ sun rises in the east.

10.5 Խոսակցական և գրավոր

Task 1 · A dish I love (1.5 րոպե). Նկարագրեք ավանդական հայկական ուտեստ՝ բաղադրիչները (a lot of, a few, some), պատրաստման փուլերը (First, Next, Then, Finally) և համը:

Task 2 · At the restaurant (role-play). Հյուր՝ Could I have…? I’m allergic to… Is there any…? Մատուցող՝ Would you like some…? Today’s special is…

Գրավոր (100 բառ). Բաղադրատոմս կամ ռեստորանի կարծիք՝ առնվազն 4 quantifier, 3 հոդի ճիշտ կիրառում:

Unit 11 · Accidents and emergencies (շաբաթ 11)

Թիրախ. պատմել դեպքի մասին՝ ինչ էր կատարվում և ինչ տեղի ունեցավ: Քերականություն. Past Simple vs Past Continuous:

11.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
slip / trip over	սայթաքել / գայթակղվել (առարկայի վրա)
bump into	բախվել, պատահաբար հանդիպել
break (a leg / wrist)	կոտրել (ոտք / դաստակ)
burn / cut oneself	այրվել / կտրվել
bleed	արյունահոսել
faint	կորցնել գիտակցությունը
ambulance	շտապ օգնության մեքենա
first aid	առաջին օգնություն
witness	վկա
emergency	արտակարգ իրավիճակ
narrowly escape	հազիվ խուսափել
make a full recovery	ամբողջովին ապաքինվել

Վարժություն 11.1. Լրացրեք՝ slipped, ambulance, first aid, witness, narrowly escaped

1. I ____ on the wet floor and hurt my back.
2. Someone called an ____ immediately.
3. She gave him ____ until the doctor arrived.
4. There was one ____ who saw the whole accident.
5. The driver ____ injury: the car just missed him.

11.2 Ընթերցանություն. A lucky escape

It was a cold Sunday morning. I was cycling to work when a dog suddenly ran into the road. I braked hard, but the wheel slipped on the ice and I fell. While I was lying on the ground, a woman who was walking nearby rushed over. She called an ambulance and stayed with me until it arrived. Luckily, I only broke my wrist.

Վարժություն 11.2. Պատասխանեք հարցերին՝

1. What was the speaker doing when the dog appeared?
2. Why did the speaker fall?
3. What did the woman do?
4. What was the injury?

11.3 Քերականություն

Past Simple = ավարտված գործողություն, իրադարձությունների հաջորդականություն:

• She opened the door and ran out.

Past Continuous = was/were + V-ing՝ անցյալի որոշակի պահին ընթացող գործողություն, ֆոն, ընդհատված գործողություն:

• At 8 p.m. I was watching TV.
• Ընդհատում. I was cooking when the phone rang. (ճաշ պատրաստելը ընթացքի մեջ էր, զանգը՝ կարճ իրադարձություն)
• Զուգահեռ գործողություններ. While she was studying, he was playing games.
• Ֆոն + իրադարձություն. While I was walking, I saw an accident.

Համեմատեք. When I got home, my mother was cooking. (նա արդեն պատրաստում էր) vs When I got home, my mother cooked dinner. (գալուց հետո նոր պատրաստեց):

Կապակցողներ. when (հաճախ կարճ իրադարձության հետ), while / as (ընթացքի հետ):

Stative verbs. ❌ I was knowing the answer. ✅ I knew the answer.

11.4 Պրակտիկա

Վարժություն 11.3. Ընտրեք ճիշտ ձևը՝

1. I (cooked / was cooking) dinner when the phone (rang / was ringing).
2. While she (crossed / was crossing) the road, a car (hit / was hitting) her bike.
3. At 8 p.m. yesterday I (watched / was watching) TV.
4. When I (got / was getting) home, my mother (cooked / was cooking) dinner.
5. They (played / were playing) football when it (started / was starting) to rain.
6. I (knew / was knowing) the answer, so I (raised / was raising) my hand.

Վարժություն 11.4. Ուղղեք սխալները՝

1. I was walking home when I was seeing an accident.
2. She was fall off her bike.
3. When the teacher came in, the students talked. (նրանք արդեն խոսում էին)

11.5 Խոսակցական և գրավոր

Alibi game (զույգերով, 10 րոպե). Աշակերտ A-ն «ոստիկան» է, B-ն՝ «կասկածյալ»: Հարցեր՝ What were you doing at 9 p.m. last Friday? Who were you with? What was happening when you left? Պատասխանները պետք է հիմնված լինեն Past Continuous-ի վրա: Հետո դերերը փոխեք:

Գրավոր (100 բառ). A lucky escape: պատմեք իրական կամ երևակայական դեպք՝ առնվազն 3 Past Continuous և 3 Past Simple:

Unit 12 · Telling a story (շաբաթ 12)

Թիրախ. պատմել կապակցված և հետաքրքիր պատմություն: Քերականություն. Past Perfect, narrative tenses:

12.1 Բառապաշար. զգացմունքներ և idioms

Արտահայտություն	Հայերեն
terrified	սարսափահար
relieved	թեթևացած
embarrassed	շփոթված, ամաչած
thrilled	հիացած, ուրախությունից թևեր առած
furious	կատաղած
puzzled	շփոթված (չհասկանալուց)
under the weather	վատ ինքնազգացողությամբ
as fit as a fiddle	շատ առողջ և ուժեղ
back on one’s feet	վերականգնված, նորից ոտքի վրա
on top of the world	շատ ուրախ
hit the sack	գնալ քնելու
burn the midnight oil	գիշերը երկար աշխատել

Վարժություն 12.1. Լրացրեք idiom-ներով՝ under the weather, back on her feet, as fit as a fiddle, on top of the world, hit the sack

1. I’m feeling a bit ____ today; I think I’m getting a cold.
2. After a week in bed, she’s ____ again.
3. My grandfather is 80 and ____.
4. I got the job! I’m ____.
5. I was so tired that I ____ at nine o’clock.

12.2 Քերականություն

Past Perfect = had + V3՝ գործողություն, որն ավարտվել էր անցյալի մեկ այլ գործողությունից կամ պահից առաջ:

• When I arrived, the film had already started.
• She felt terrible because she hadn’t slept for two days.

Հուշող բառեր. already, just, never (before), by the time, before, after, until, when:

Past Perfect Continuous = had been + V-ing՝ նախորդ պրոցես, շեշտը տևողության վրա: She was exhausted. She had been working all night.

Երբ Past Perfect պետք չէ. եթե պատմում եք իրադարձություններն ըստ հերթականության, օգտագործեք Past Simple՝ I got up, had breakfast and left. Past Perfect-ը ցույց է տալիս, որ գործողությունը տեղի է ունեցել ավելի վաղ քան մյուսը:

Պատմվածքի երեք շերտ

Շերտ	Ժամանակաձև	Օրինակ
հիմնական իրադարձություններ	Past Simple	I walked into the room.
ֆոն	Past Continuous	It was raining.
նախապատմություն	Past Perfect	I had forgotten my umbrella.

Սովորական սխալներ. ❌ When I arrived, the film started. (եթե արդեն սկսվել էր) ✅ …had started. ❌ I had gone to the shop yesterday. ✅ I went to the shop yesterday.

12.3 Պրակտիկա

Վարժություն 12.2. Դրեք Past Simple կամ Past Perfect՝

1. When I arrived at the station, the train ____ (already / leave).
2. She ____ (feel) terrible because she ____ (not sleep) for two days.
3. By the time the doctor ____ (arrive), the patient ____ (recover).
4. I ____ (never / see) such a big hospital before I ____ (go) to London.
5. He ____ (be) tired because he ____ (work) all night.

Վարժություն 12.3. Միավորեք նախադասությունները՝

1. I finished my homework. Then I went out. → After…
2. She lost her keys. She couldn’t open the door. → She couldn’t open the door because…
3. He took the medicine. Then he felt better. → He felt better after…

12.4 Մոդելային պատմվածք

It was my first day at the new job, and I was terrified. I hadn’t slept at all the night before because I had been worrying about the presentation. When I arrived at the office, I realised that I had left my laptop at home. Just then my manager walked in. “Don’t panic,” she said. “Everyone forgets things on the first day.” In the end, I borrowed a laptop and the presentation went better than I had expected.

Վերլուծեք. Ընդգծեք՝ Past Simple (իրադարձություններ), Past Continuous (ֆոն), Past Perfect (նախապատմություն), կապակցողներ և զգացմունքների բառեր:

12.5 Խոսակցական և գրավոր

Story chain (խմբով, 10 րոպե). Առաջինը սկսում է՝ It was a stormy night and I was driving home when… Յուրաքանչյուրը ավելացնում է մեկ նախադասություն. պետք է օգտագործվեն Past Simple, Past Continuous և առնվազն 2 Past Perfect:

Task · 2-minute story. Պատմեք «նախորդ անգամը, երբ ինչ-որ բանից շատ վախեցաք / ուրախացաք / ամաչեցիք»: Պլան՝ Setting → Background (had…) → Event → Feeling → End:

Գրավոր (150 բառ). Պատմվածք՝ առնվազն 3 Past Perfect, 3 Past Continuous, 5 կապակցող, 3 զգացմունքի բառ, 1 idiom:

Մոդուլ 3 · վերջնական թեստ

Մաս A. Քերականություն (10 միավոր)

1. I ____ for you for an hour! (a) wait (b) have been waiting (c) am waiting
2. I ____ three chapters today. (a) have read (b) have been reading (c) was reading
3. How long ____ Ani? (a) do you know (b) have you known (c) have you been knowing
4. There’s ____ milk left; we need to buy some. (a) a few (b) few (c) little
5. She’s ____ best cook I know. (a) a (b) the (c) –
6. How ____ sugar do you take? (a) many (b) much (c) few
7. I ____ dinner when the phone rang. (a) cooked (b) was cooking (c) had cooked
8. While she ____ the road, a car hit her bike. (a) crossed (b) was crossing (c) has crossed
9. When I arrived, the film ____. (a) already started (b) had already started (c) was already starting
10. She felt terrible because she ____ for two days. (a) hasn’t slept (b) didn’t sleep (c) hadn’t slept

Մաս B. Բառապաշար (5 միավոր)

prescription, bland, ambulance, under the weather, cut down on

1. The doctor wrote me a ____.
2. The soup is ____; it needs more salt.
3. Someone called an ____.
4. I feel a bit ____ today.
5. You should ____ sugar.

Մաս C. Խոսակցական (20 միավոր)

2–3 րոպե՝ Tell me about a time something unexpected happened to you. Գնահատում՝ 0–5 չորս չափանիշով՝ սահունություն · բառապաշար · քերականություն (պատմողական ժամանակաձևեր) · պատմության կառուցվածք:

Մաս D. Գրավոր (20 միավոր)

120–150 բառ՝ A day I will never forget. Գնահատում՝ 0–5 չորս չափանիշով՝ բովանդակություն · կառուցվածք · բառապաշար · քերականություն:

Անցողիկ նշագիծ. 70%՝ 39 միավոր 55-ից:

Ինքնագնահատման ցանկ (Can-do)

• ☐ Կարող եմ նկարագրել ախտանիշները և խոսել բժշկի հետ:
• ☐ Կարող եմ խոսել սննդի և քանակի մասին՝ ճիշտ հոդերով և quantifier-ներով:
• ☐ Կարող եմ պատմել դեպք՝ տարբերելով ֆոնը, իրադարձությունները և նախապատմությունը:
• ☐ Կարող եմ գրել 150 բառանոց պատմվածք՝ կապակցողներով և զգացմունքներով:

Պատասխաններ (Մոդուլ 3)

Unit 9. 9.1՝ prescription, bruise, came down with, get over, cut down on. 9.2՝ 1 F, 2 T, 3 F (yesterday), 4 T. 9.3՝ have been waiting · has been working · have read · have you known · have you been doing · has broken. 9.4՝ I’ve been waiting here since two o’clock · We’ve known each other for years · How long have you been learning English? · She has finished three reports this week.

Unit 10. 10.1՝ bland, ripe, leftovers, Boil, bake. 10.2՝ much · a few · little · enough · too much · some. 10.3՝ a; an · The · – · the · a · The.

Unit 11. 11.1՝ slipped, ambulance, first aid, witness, narrowly escaped. 11.2՝ 1 He/She was cycling to work. 2 The wheel slipped on the ice. 3 She called an ambulance and stayed until it arrived. 4 A broken wrist. 11.3՝ was cooking; rang · was crossing; hit · was watching · got; was cooking · were playing; started · knew; raised. 11.4՝ …I saw an accident · She fell off her bike · …the students were talking.

Unit 12. 12.1՝ under the weather, back on her feet, as fit as a fiddle, on top of the world, hit the sack. 12.2՝ had already left · felt; hadn’t slept · arrived; had recovered · had never seen; went · was; had been working. 12.3՝ After I had finished my homework, I went out · …because she had lost her keys · …after he had taken the medicine.

Թեստ. A՝ 1 b, 2 a, 3 b, 4 c, 5 b, 6 b, 7 b, 8 b, 9 b, 10 c. B՝ prescription, bland, ambulance, under the weather, cut down on.

Word bank · Մոդուլ 3 (80 լրացուցիչ բառ)

Unit 9 · առողջություն

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
healthy	առողջ	She eats a healthy breakfast.
ill / sick	հիվանդ	He felt ill after lunch.
injury	վնասվածք	He has a knee injury.
pain	ցավ	I have a pain in my back.
ache	թույլ, երկարատև ցավ	I’ve got a toothache.
infection	վարակ	The wound got infected.
allergy	ալերգիա	She has an allergy to nuts.
vaccine	պատվաստանյութ	The vaccine is free.
surgery	վիրահատություն	He had surgery on his knee.
symptom	ախտանիշ	Fever is a common symptom.
treatment	բուժում	The treatment lasts two weeks.
medicine	դեղ	Take this medicine twice a day.
pharmacy	դեղատուն	The pharmacy is open until nine.
nurse	բուժքույր	The nurse took my temperature.
patient	հիվանդ (մարդ)	The patient is recovering.
blood pressure	արյան ճնշում	Check your blood pressure regularly.
stress	սթրես	Stress affects sleep.
sleep deprivation	քնի պակաս	Sleep deprivation harms health.
wellbeing	բարեկեցություն (ֆիզիկական և հոգեկան)	Exercise improves wellbeing.
immune system	իմունային համակարգ	Vitamins support your immune system.

Unit 10 · սնունդ

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
ingredient	բաղադրիչ	What are the ingredients?
recipe	բաղադրատոմս	This is my grandmother’s recipe.
dish	ուտեստ	Dolma is a traditional dish.
starter	նախուտեստ	I’ll have soup as a starter.
main course	հիմնական ճաշատեսակ	For the main course, I’d like fish.
dessert	աղանդեր	We shared a dessert.
vegetarian	բուսակեր	She’s vegetarian.
vegan	վեգան	He eats a vegan diet.
portion	բաժին	The portions are big.
delicious	համեղ	The soup was delicious.
fresh	թարմ	Fresh bread smells wonderful.
frozen	սառեցված	Frozen vegetables are convenient.
organic	օրգանական	We buy organic eggs.
snack	խորտիկ	I eat a snack at 11.
takeaway	ուտելիք տանելու համար	Let’s order a takeaway.
tip	թեյադրամ	We left a tip.
bill	հաշիվ	Could we have the bill, please?
menu	ճաշացանկ	The menu has many options.
waiter	մատուցող	The waiter was friendly.
appetite	ախորժակ	I’ve lost my appetite.

Unit 11 · վթարներ և արտակարգ իրավիճակներ

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
accident	վթար, դժբախտ պատահար	He was in a car accident.
crash	բախում, վթար	There was a crash on the highway.
rescue	փրկել, փրկություն	They rescued three people.
injured	վիրավորված	Two people were injured.
wound	վերք	The wound is healing.
bandage	վիրակապ	She put a bandage on his arm.
stretcher	պատգարակ	They carried him on a stretcher.
paramedic	շտապ օգնության բուժաշխատող	The paramedics arrived fast.
fire brigade	հրշեջ ծառայություն	The fire brigade put out the fire.
fire extinguisher	կրակմարիչ	There’s a fire extinguisher here.
flood	ջրհեղեղ	The flood destroyed the bridge.
earthquake	երկրաշարժ	The earthquake lasted a minute.
storm	փոթորիկ	A storm is coming.
danger	վտանգ	You’re in danger.
panic	խուճապ	Don’t panic!
shock	շոկ, ցնցում	He was in shock.
scar	սպի	She has a scar on her knee.
cautious	զգույշ	Be cautious on icy roads.
emergency exit	վթարային ելք	Where’s the emergency exit?
dial	հավաքել (հեռախոսահամար)	Dial 112 in an emergency.

Unit 12 · զգացմունքներ և պատմվածք

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
nervous	նյարդայնացած	I’m nervous before exams.
anxious	մտահոգ	She felt anxious about the result.
delighted	շատ ուրախ	We’re delighted with the news.
disappointed	հիասթափված	I was disappointed with the film.
jealous	նախանձոտ	He was jealous of his brother.
lonely	միայնակ զգացող	She felt lonely in the new city.
proud	հպարտ	I’m proud of you.
ashamed	ամաչող	He was ashamed of his behaviour.
surprised	զարմացած	We were surprised by the gift.
shocked	ցնցված	I was shocked by the price.
amazed	հիացած	She was amazed by the view.
confused	շփոթված	The instructions confused me.
exhausted	ուժասպառ	I’m exhausted after the trip.
bored	ձանձրացած	The kids were bored.
excited	ոգևորված	We’re excited about the holiday.
grateful	երախտապարտ	I’m grateful for your help.
plot	սյուժե	The plot was unpredictable.
character	կերպար, հերոս	The main character is a doctor.
ending	ավարտ	I loved the ending.
suspense	լարվածություն, անհամբեր սպասում	The film is full of suspense.

Մոդուլ 4 · Տեխնոլոգիա, ԶԼՄ, հասարակություն (շաբաթ 13–16)

Մակարդակ՝ B1+ → B2 · Տևողություն՝ 12 դաս × 90 րոպե · Ունիտներ՝ 4 · Նոր բառապաշար՝ ~160 բառ ու արտահայտություն (աղյուսակներ, word formation + word bank)

Մոդուլի նպատակները

Մոդուլի ավարտին սովորողը կկարողանա՝

• նկարագրել գործընթացներ և իրադարձություններ՝ առանց գործողություն կատարողին շեշտելու (passive voice).
• փոխանցել ուրիշի խոսքը, հարցերը և հրահանգները (reported speech).
• ճշգրիտ նկարագրել մարդկանց, վայրեր և իրավիճակներ (relative clauses).
• խոսել ծառայությունների մասին (have / get something done) և գրել կարծիքի ակնարկ (opinion essay):

Մոդուլի քարտեզ

Ունիտ	Թեմա	Քերականություն	Բառապաշար
13	Technology in our lives	passive voice (բոլոր ժամանակաձևերով)	տեխնոլոգիա, phrasal verbs
14	News and media	reported speech	ԶԼՄ, reporting verbs
15	Society and community	relative clauses	հասարակություն, word formation
16	Services and opinions	causative have / get	ծառայություններ, opinion essay

Unit 13 · Technology in our lives (շաբաթ 13)

Թիրախ. նկարագրել գործընթացներ և խոսել տեխնոլոգիայի մասին: Քերականություն. Passive voice:

13.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
gadget	սարք, գաջեթ
software / app	ծրագրային ապահովում / հավելված
update	թարմացնել / թարմացում
download / upload	ներբեռնել / վերբեռնել
password	գաղտնաբառ
privacy	գաղտնիություն
hack	կոտրել (համակարգ), հաքերություն
cloud storage	ամպային պահոցում
battery life	մարտկոցի աշխատաժամանակ
artificial intelligence (AI)	արհեստական բանականություն
outdated	հնացած
cutting-edge	նորագույն, առաջատար

Phrasal verbs տեխնոլոգիայում

Phrasal verb	Հայերեն	Օրինակ
back up	պահուստավորել	Back up your files every week.
log in / log out	մուտք գործել / դուրս գալ	Please log in to your account.
plug in	միացնել հոսանքին	Plug in the charger.
shut down	անջատել (համակարգը)	The computer shut down suddenly.
set up	տեղադրել, կարգավորել	She set up a new account.
run out of	վերջանալ	My phone ran out of battery.

Վարժություն 13.1. Լրացրեք՝ back up, password, update, hack, privacy

1. You should ____ your files regularly.
2. I forgot my ____, so I couldn’t log in.
3. Please ____ the app to the latest version.
4. Someone tried to ____ into her account.
5. Many users worry about their online ____.

13.2 Ընթերցանություն

The first smartphone was introduced in the 1990s, but the modern touchscreen phone wasn’t released until 2007. Today, billions of smartphones are used around the world. Millions of photos are uploaded every day, and huge amounts of personal data are being collected by apps. Experts say that by 2040 many routine jobs will have been replaced by machines.

Վարժություն 13.2. True (T) թե False (F)՞

1. Modern touchscreen phones appeared in the 1990s.
2. Smartphones are used by billions of people.
3. Apps are collecting personal data now.
4. Experts think machines won’t replace any jobs.

Վերլուծեք. Ընդգծեք բոլոր passive ձևերը և որոշեք, թե ո՛ր ժամանակաձևն է:

13.3 Քերականություն

Passive = be (ճիշտ ժամանակաձևով) + V3. Գործողության օբյեկտը դառնում է ենթակա:

Ժամանակաձև	Passive	Օրինակ
Present Simple	is/are + V3	English is spoken worldwide.
Present Continuous	is/are being + V3	The server is being repaired.
Past Simple	was/were + V3	The app was launched in 2019.
Past Continuous	was/were being + V3	The files were being copied when the power went off.
Present Perfect	has/have been + V3	My phone has been stolen.
Past Perfect	had been + V3	The data had been deleted before we noticed.
Future (will)	will be + V3	The results will be announced tomorrow.
Future (going to)	is going to be + V3	A new bridge is going to be built.
Modals	can / must / should be + V3	The form must be signed.

Երբ ենք օգտագործում passive.

• կատարողը հայտնի չէ, կարևոր չէ կամ ակնհայտ է. My laptop was stolen.
• ուզում ենք շեշտել արդյունքը կամ գործընթացը.
• կատարողը կարևոր է՝ ավելացնում ենք by. The Mona Lisa was painted by Leonardo.
• Խոսակցականում հաճախ՝ get-passive անցանկալի իրադարձությունների համար. He got hacked. She got fired.

Սովորական սխալներ. Ինքնանցողիկ բայերը (happen, arrive, die, rise, appear) passive չեն դառնում՝ ❌ The accident was happened. ✅ The accident happened.

13.4 Պրակտիկա

Վարժություն 13.3. Վերագրեք passive-ով՝

1. They make these phones in Vietnam.
2. Someone stole my laptop.
3. They are repairing the server.
4. The company has launched a new app.
5. They will announce the results tomorrow.
6. You must save the file.

Վարժություն 13.4. Ուղղեք սխալները՝

1. The accident was happened yesterday.
2. My bike has stolen.
3. The new library is building next year.
4. English speaks in many countries.

13.5 Խոսակցական և գրավոր

Process talk (1 րոպե). Նկարագրեք՝ How is bread / chocolate / a mobile app made? Օգտագործեք passive և հերթականության բառեր՝ First, … is …; then …; finally …

Mini-debate (6 րոպե). Technology makes our lives easier. Օգտակար արտահայտություններ՝ I agree up to a point, but… · On the whole, I think… · That’s a fair point; however…

Գրավոր (100 բառ). Գործընթացի նկարագրություն (օր.՝ How coffee is produced)՝ առնվազն 6 passive:

Unit 14 · News and media (շաբաթ 14)

Թիրախ. փոխանցել ուրիշի խոսքը, լուրեր քննարկել: Քերականություն. Reported speech:

14.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
headline	վերնագիր
journalist / reporter	լրագրող
broadcast	հեռարձակում
source / reliable source	աղբյուր / վստահելի աղբյուր
breaking news	թարմ, ամենավերջին լուր
fake news	կեղծ լուր
go viral	արագ տարածվել համացանցում
influencer	ազդեցիկ բլոգեր
clickbait	«կտտոցի խայծ» վերնագիր
biased	կողմնակալ
coverage	լուսաբանում
misleading	մոլորեցնող

Reporting verbs. say, tell, ask, explain, admit, deny, promise, warn, suggest, agree, refuse, offer, advise:

Վարժություն 14.1. Լրացրեք՝ headline, source, fake news, went viral, biased

1. I only read the ____ and didn’t read the whole article.
2. Always check the ____ before you share a story.
3. Don’t believe it; it’s just ____.
4. Her video ____ overnight.
5. The newspaper is ____: it always supports one party.

14.2 Քերականություն

Backshift (ժամանակի «հետ քայլ»). Երբ գլխավոր նախադասության բայը անցյալում է (said, told)՝

Ուղիղ խոսք	Փոխանցված խոսք
Present Simple. “I like it.”	Past Simple. He said he liked it.
Present Continuous. “I’m working.”	Past Continuous. She said she was working.
Present Perfect. “I’ve finished.”	Past Perfect. He said he had finished.
Past Simple. “I saw it.”	Past Perfect. She said she had seen it.
will	would
can / may / must	could / might / had to

Ժամանակի և վայրի բառեր. now → then · today → that day · tomorrow → the next day · yesterday → the day before · here → there · this → that · ago → before

Հարցեր. առանց ինվերսիայի և do/did-ի, ուղիղ բառակարգով՝ “Where do you live?” → She asked where I lived. Այո/ոչ հարցեր՝ if / whether: He asked if I liked coffee.

Հրաման / խնդրանք. told / asked + մարդ + (not) to + V1: “Don’t touch it!” → She told him not to touch it.

Reporting verbs-ի կառույցներ

Կառույց	Բայեր	Օրինակ
+ to + V1	promise, offer, refuse, agree	He promised to help.
+ V-ing	admit, deny, suggest	She admitted breaking the window.
+ մարդ + to + V1	warn, advise, remind, invite	She warned us to be careful.

say vs tell. tell + մարդ (He told me), say առանց մարդու (He said that…). ❌ He said me. ✅ He told me.

Եթե փաստը դեռ ճիշտ է կամ նոր է ասվել, backshift-ը պարտադիր չէ (She said she lives in Yerevan):

14.3 Պրակտիկա

Վարժություն 14.2. Վերածեք փոխանցված խոսքի՝

1. “I’m tired,” she said.
2. “We have finished the report,” they said.
3. “I will call you tomorrow,” he said to me.
4. “Where do you live?” she asked me.
5. “Do you like coffee?” he asked.
6. “Don’t touch it!” she said to him.

Վարժություն 14.3. Լրացրեք՝ promised, admitted, suggested, warned, refused

1. “I’ll definitely help you.” → He ____ to help me.
2. “Yes, I broke the window.” → She ____ breaking the window.
3. “Why don’t we take a break?” → He ____ taking a break.
4. “Be careful, the floor is wet.” → She ____ us to be careful.
5. “No, I won’t do it.” → He ____ to do it.

Վարժություն 14.4. Ուղղեք սխալները՝

1. He said me that he was busy.
2. She asked me where did I live.
3. She told that she was tired.

14.4 Խոսակցական և գրավոր

News report (զույգերով, 8 րոպե). Կարդացեք լուրի կարճ վերնագիր և պատմեք ուրիշին՝ It was reported that… · According to the article… · Apparently… Հետո նա պատմում է իր լուրը:

Discussion (6 րոպե). Do you trust social media for news? Արտահայտություններ՝ What worries me is… · I’d say that… · It depends on the source.

Գրավոր (80–100 բառ). Ամփոփեք հոդվածը (կարճ նյութ BBC / Reuters-ից)՝ առնվազն 3 reported speech կառույց:

Unit 15 · Society and community (շաբաթ 15)

Թիրախ. ճշգրիտ նկարագրել մարդկանց ու վայրեր, քննարկել հասարակական թեմաներ: Քերականություն. relative clauses: Բառապաշար. word formation:

15.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
community	համայնք
volunteer	կամավոր
charity	բարեգործական կազմակերպություն
donate	նվիրաբերել
inequality	անհավասարություն
poverty	աղքատություն
citizen	քաղաքացի
tolerance	հանդուրժողականություն
urban / rural	քաղաքային / գյուղական
population	բնակչություն
public transport	հանրային տրանսպորտ
local authorities	տեղական իշխանություններ

Վարժություն 15.1. Լրացրեք՝ volunteer, donate, charity, inequality, tolerance

1. She works as a ____ at the animal shelter.
2. Many people ____ money after the earthquake.
3. The ____ helps homeless people.
4. Income ____ is growing in many countries.
5. A society needs ____ to live peacefully.

15.2 Word formation

Տեսակ	Օրինակներ
բացասական նախածանցներ	un- (unhappy), dis- (disagree), im- (impossible), in- (incorrect), il- (illegal), ir- (irregular), mis- (misunderstand)
այլ նախածանցներ	re- (rebuild), over- (overwork), under- (underestimate)
գոյականի վերջածանցներ	-tion / -ation (organisation), -ment (agreement), -ness (happiness), -ity (equality)
ածականի վերջածանցներ	-ful (careful), -less (careless), -able (reliable), -ous (famous), -al (national)
մարդու վերջածանցներ	-er / -or (teacher), -ist (scientist), -ee (employee)
մակբայի	-ly (quickly)

Վարժություն 15.2. Կազմեք բառը՝

1. (happy) He felt great ____ after the news.
2. (employ) The ____ rate is high in the region.
3. (care) Be ____ with that glass.
4. (possible) It’s ____ to finish by Friday.
5. (organise) She works for a charity ____.
6. (agree) We had a big ____ about money.

15.3 Քերականություն. Relative clauses

Բառ	Օգտագործում	Օրինակ
who / that	մարդ	The woman who lives next door is a doctor.
which / that	առարկա	The book which I bought is great.
whose	պատկանելիություն	I know a man whose car was stolen.
where	վայր	This is the café where we first met.
when	ժամանակ	I remember the day when we moved here.
why	պատճառ	That’s the reason why I called.

Defining (բնորոշող) clauses. ավելացնում են անհրաժեշտ տեղեկություն, ստորակետ չկա, կարելի է that օգտագործել: Եթե հարաբերական դերանունը օբյեկտն է, կարելի է բաց թողնել՝ The book (that) I bought…

Non-defining (լրացուցիչ) clauses. ավելացնում են լրացուցիչ տեղեկություն, ստորակետերով, that չի օգտագործվում, դերանունը չի բաց թողնվում՝

• My brother, who lives in Paris, is a pilot.
• Yerevan, which is the capital of Armenia, is a very old city.
• which կարող է վերաբերել ամբողջ նախադասությանը. He passed the exam, which surprised everyone.

Նախդիրներ. The person (who) I spoke to… (խոսակցական) / …to whom I spoke (պաշտոնական):

Կրճատ relative clauses. The man standing there is my teacher. (= who is standing) · The book written by him… (= which was written by him)

Սովորական սխալ. Ենթակա դերանունը բաց չի թողնվում. ❌ The man lives next door is my teacher. ✅ The man who lives next door…

15.4 Պրակտիկա

Վարժություն 15.3. Լրացրեք՝ who, which, whose, where, when

1. The woman ____ lives next door is a doctor.
2. This is the café ____ we first met.
3. I know a man ____ car was stolen.
4. Yerevan, ____ is the capital of Armenia, is a very old city.
5. I remember the day ____ we moved here.
6. He passed the exam, ____ surprised everyone.

Վարժություն 15.4. Միավորեք relative clause-ով՝

1. I met a woman. She speaks five languages.
2. This is the book. I told you about it.
3. My sister is a teacher. She lives in Gyumri. (non-defining)

15.5 Խոսակցական և գրավոր

Guess it (զույգերով, 8 րոպե). Նկարագրեք բառը առանց անվանելու՝ It’s a person who… / It’s a thing which you use to… / It’s a place where… Մյուսը գուշակում է:

Community project (խմբով, 10 րոպե). Պլանավորեք հանրօգուտ նախագիծ ձեր թաղամասի համար (Who will it help? Where will it take place? What problem does it solve?)՝ օգտագործելով relative clauses:

Գրավոր (120–150 բառ). Նամակ տեղական իշխանություններին մի խնդրի մասին (I am writing to complain about…): Առնվազն 4 relative clause, 3 word-formation բառ:

Unit 16 · Services and opinions (շաբաթ 16)

Թիրախ. խոսել ծառայությունների մասին, արտահայտել և հիմնավորել կարծիք: Քերականություն. causative have / get something done:

16.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
mechanic	ավտոմեխանիկ
plumber / electrician	ջրմուղագործ / էլեկտրիկ
dry-cleaner’s	քիմմաքրում
appointment	նախապես նշանակված հանդիպում (բժշկի, վարսավիրի մոտ)
install	տեղադրել
deliver	առաքել
fee / charge	վճար
warranty / guarantee	երաշխիք
refund	գումարի վերադարձ
complaint	բողոք
customer service	հաճախորդների սպասարկում

Վարժություն 16.1. Լրացրեք՝ appointment, refund, warranty, complaint, install

1. I made an ____ at the dentist for Monday.
2. The shirt was faulty, so I asked for a ____.
3. The laptop is still under ____.
4. I’d like to make a ____ about the service.
5. The electrician will ____ the new lights tomorrow.

16.2 Քերականություն. Causative

have / get + օբյեկտ + V3 = ինչ-որ մեկը մեր համար (կամ մեր հետ) կատարում է գործողությունը:

• I had my car repaired. (ես չեմ նորոգել, մեխանիկը նորոգեց)
• She’s having her hair cut tomorrow.
• We’re going to get the house painted. (get՝ ավելի խոսակցական)
• Անցանկալի իրադարձություն. He had his wallet stolen.

Համեմատեք. I repaired my car. (ես ինքս) vs I had my car repaired. (ուրիշը)

Հարցեր. Where do you have your hair cut? Did you have your car serviced?

16.3 Պրակտիկա

Վարժություն 16.2. Վերաշարադրեք causative-ով՝

1. A mechanic repaired my car. → I ____.
2. Someone is painting our house. → We ____.
3. A plumber will fix the tap tomorrow. → I’ll ____.
4. A hairdresser cuts her hair every month. → She ____.
5. Thieves stole his phone. → He ____.

Վարժություն 16.3. Ուղղեք սխալները՝

1. I have repaired my car yesterday. (մեխանիկը նորոգեց)
2. She has cut her hair at the salon. (վարսավիրը կտրեց)
3. We are having painting our house.

16.4 Opinion essay

Կառուցվածք

Մաս	Բովանդակություն	Արտահայտություններ
Introduction	թեմա + ձեր կարծիքը	Nowadays…, In my opinion…, I strongly believe that…
Body 1	առաջին փաստարկ + օրինակ	Firstly, … For example, …
Body 2	երկրորդ փաստարկ	Secondly, … Moreover, … Furthermore, …
Counter-argument	հակադիր կարծիք և պատասխան	Some people argue that… However, …
Conclusion	ամփոփում	In conclusion, … To sum up, …

Model essay · Technology has made our lives better. Nowadays, technology is part of everything we do, and in my opinion, it has made our lives better overall. Firstly, information is available instantly. For example, students can attend courses that are taught by the best teachers in the world. Secondly, technology has made communication easier: families who live in different countries can talk every day. On the other hand, some people argue that we spend too much time on our phones and that our privacy is being threatened. This is a serious problem; however, it can be solved if we learn to use technology responsibly. In conclusion, I strongly believe that the benefits of technology outweigh its disadvantages.

Վերլուծեք. Գտեք՝ passive, relative clause, contrast արտահայտություն, կարծիքի արտահայտություն:

16.5 Խոսակցական և գրավոր

Debate (զույգերով). Social media does more harm than good. A-ն՝ կողմ, B-ն՝ դեմ. 2 րոպե՝ յուրաքանչյուրին, 1 րոպե՝ հակահարված: Արտահայտություններ՝ I see your point, but… · That’s partly true; however… · I’d argue that… · The evidence suggests…

Complaint role-play. Հաճախորդը բողոքում է փչացած ապրանքի մասին՝ I’d like to make a complaint. I bought this… and it doesn’t work. I’d like a refund / a replacement. Աշխատակիցը՝ I’m sorry to hear that. Could I see your receipt? We’ll have it repaired / sent back.

Գրավոր (180 բառ). Opinion essay՝ Should children under 14 use social media? Օգտագործեք վերևի կառուցվածքը՝ առնվազն 1 passive, 2 relative clause, 1 causative / reported speech, 5 կապակցող:

Մոդուլ 4 · վերջնական թեստ

Մաս A. Քերականություն (10 միավոր)

1. English ____ in many countries. (a) speaks (b) is spoken (c) is speaking
2. My car ____ at the moment. (a) is repairing (b) is being repaired (c) repairs
3. The email ____ before I noticed it. (a) was deleted (b) had been deleted (c) has deleted
4. She said she ____ tired. (a) is (b) was (c) has been
5. He asked me where ____. (a) did I live (b) I lived (c) do I live
6. “Don’t touch it!” → She told him ____ it. (a) not touch (b) not to touch (c) don’t touch
7. My brother, ____ lives in Paris, is a pilot. (a) that (b) who (c) whose
8. This is the café ____ we first met. (a) where (b) which (c) who
9. I’m going to ____ my hair cut tomorrow. (a) have (b) make (c) do
10. “Yes, I broke the window.” → He ____ breaking the window. (a) suggested (b) admitted (c) promised

Մաս B. Բառապաշար (5 միավոր)

back up, headline, volunteer, unemployment, refund

1. You should ____ your files.
2. She read only the ____.
3. He works as a ____ at the shelter.
4. ____ is a big problem in this region.
5. The shirt was faulty, so I asked for a ____.

Մաս C. Խոսակցական (20 միավոր)

3–4 րոպե՝ քննարկում կարծիքի թեմայով (Is technology making us more or less connected?) + 1 հարց հակադիր կարծիքի համար: Գնահատում՝ 0–5 չորս չափանիշով՝ սահունություն · բառապաշար · քերականական ճշգրտություն · փաստարկների կառուցվածք:

Մաս D. Գրավոր (20 միավոր)

Opinion essay, 180 բառ: Գնահատում՝ 0–5 չորս չափանիշով՝ բովանդակություն · կառուցվածք · բառապաշար · քերականություն:

Անցողիկ նշագիծ. 70%՝ 39 միավոր 55-ից:

Ինքնագնահատման ցանկ (Can-do)

• ☐ Կարող եմ նկարագրել գործընթաց passive-ով:
• ☐ Կարող եմ փոխանցել ուրիշի խոսքը, հարցը կամ հրահանգը:
• ☐ Կարող եմ ճշգրտել տեղեկություն relative clauses-ով:
• ☐ Կարող եմ խոսել ծառայությունների մասին և գրել բողոք:
• ☐ Կարող եմ գրել կառուցվածքավորված opinion essay:

Պատասխաններ (Մոդուլ 4)

Unit 13. 13.1՝ back up, password, update, hack, privacy. 13.2՝ 1 F, 2 T, 3 T, 4 F. 13.3՝ These phones are made in Vietnam · My laptop was stolen · The server is being repaired · A new app has been launched (by the company) · The results will be announced tomorrow · The file must be saved. 13.4՝ The accident happened yesterday · My bike has been stolen · The new library will be built / is going to be built next year · English is spoken in many countries.

Unit 14. 14.1՝ headline, source, fake news, went viral, biased. 14.2՝ She said (that) she was tired · They said (that) they had finished the report · He told me (that) he would call me the next day · She asked me where I lived · He asked if/whether I liked coffee · She told him not to touch it. 14.3՝ promised, admitted, suggested, warned, refused. 14.4՝ He told me that he was busy · She asked me where I lived · She said (that) she was tired / She told me (that) she was tired.

Unit 15. 15.1՝ volunteer, donate, charity, inequality, tolerance. 15.2՝ happiness · unemployment · careful · impossible · organisation · disagreement. 15.3՝ who (that) · where · whose · which · when · which. 15.4՝ I met a woman who speaks five languages · This is the book (that) I told you about · My sister, who lives in Gyumri, is a teacher.

Unit 16. 16.1՝ appointment, refund, warranty, complaint, install. 16.2՝ I had my car repaired · We are having our house painted · I’ll have the tap fixed tomorrow · She has her hair cut every month · He had his phone stolen. 16.3՝ I had my car repaired yesterday · She has had her hair cut at the salon · We are having our house painted.

Թեստ. A՝ 1 b, 2 b, 3 b, 4 b, 5 b, 6 b, 7 b, 8 a, 9 a, 10 b. B՝ back up, headline, volunteer, Unemployment, refund.

Word bank · Մոդուլ 4 (80 լրացուցիչ բառ)

Unit 13 · տեխնոլոգիա

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
laptop	նոթբուք	I work on my laptop.
tablet	պլանշետ	She reads on a tablet.
smartwatch	խելացի ժամացույց	My smartwatch counts my steps.
headphones	ականջակալներ	I listen with headphones.
charger	լիցքավորիչ	Have you got a charger?
keyboard	ստեղնաշար	The keyboard is broken.
website	կայք	Visit our website.
browser	դիտարկիչ	Open a new browser window.
search engine	որոնիչ	Use a search engine.
link	հղում	Click the link below.
attachment	կցորդ (նամակում)	Open the attachment.
notification	ծանուցում	I turned off notifications.
settings	կարգավորումներ	Check the privacy settings.
virus	վիրուս	My computer has a virus.
firewall	հրապատ (անվտանգության համակարգ)	The firewall blocked the attack.
stream	հեռարձակել, ստրիմել	We stream films every Friday.
sign up	գրանցվել	Sign up for the newsletter.
delete	ջնջել	I deleted the old files.
online	առցանց	She studies online.
offline	անցանց	The app also works offline.

Unit 14 · ԶԼՄ

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
newspaper	թերթ	He reads a newspaper every day.
magazine	ամսագիր	She subscribes to a fashion magazine.
channel	ալիք	It’s on Channel 5.
documentary	վավերագրական ֆիլմ	We watched a documentary about whales.
interview	հարցազրույց	The interview lasted an hour.
column	սյունակ (թերթում)	She writes a weekly column.
editor	խմբագիր	The editor approved the story.
audience	լսարան, հանդիսատես	The audience applauded.
press	մամուլ	The press were waiting outside.
rumour	լուր, խոսակցություն	It’s only a rumour.
scandal	սկանդալ	The scandal ended his career.
propaganda	քարոզչություն	Propaganda can mislead people.
article	հոդված	I read an interesting article.
subscribe	բաժանորդագրվել	Subscribe to our channel.
advertisement	գովազդ	The advertisement was misleading.
comment	մեկնաբանել, մեկնաբանություն	She commented on the post.
share	կիսվել, տարածել	Don’t share unverified news.
follower	հետևորդ	She has 10,000 followers.
trending	թրենդային, ժողովրդական	This topic is trending.
newsletter	տեղեկագիր	I get a weekly newsletter.

Unit 15 · հասարակություն

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
society	հասարակություն	Society is changing fast.
government	կառավարություն	The government announced a plan.
election	ընտրություններ	The election is in May.
vote	քվեարկել	Everyone over 18 can vote.
justice	արդարություն, արդարադատություն	They demanded justice.
freedom	ազատություն	Freedom of speech is important.
rights	իրավունքներ	Human rights must be protected.
equality	հավասարություն	We support gender equality.
discrimination	խտրականություն	Discrimination is illegal.
immigrant	ներգաղթյալ	Many immigrants work here.
refugee	փախստական	Refugees need support.
crime	հանցագործություն	Crime has decreased.
violence	բռնություն	We oppose violence.
homeless	անտուն	The charity helps homeless people.
welfare	սոցիալական ապահովություն	The welfare system supports families.
pension	թոշակ	He lives on a small pension.
tax	հարկ	Taxes pay for public services.
raise awareness	իրազեկվածություն բարձրացնել	The campaign raises awareness.
protest	բողոքի ակցիա, բողոքել	Students protested peacefully.
campaign	արշավ, քարոզարշավ	They launched a campaign.

Unit 16 · ծառայություններ և կարծիք

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
customer	հաճախորդ	The customer wants a refund.
receipt	անդորրագիր, կտրոն	Keep the receipt.
discount	զեղչ	We offer a 10% discount.
offer	առաջարկ	It’s a special offer.
order	պատվիրել, պատվեր	I ordered a laptop online.
delivery	առաքում	Delivery takes three days.
replacement	փոխարինում, փոխարինող	We’ll send a replacement.
faulty	անսարք, թերի	The product was faulty.
damaged	վնասված	The parcel arrived damaged.
poor quality	ցածր որակ	The material is of poor quality.
satisfied	գոհ	Are you satisfied with the service?
reasonable	ողջամիտ	The price is reasonable.
overcharge	ավելի շատ գանձել	They overcharged me.
in stock	պահեստում առկա	This size is in stock.
sold out	սպառված	The tickets are sold out.
argue	պնդել, վիճել	Some people argue that…
evidence	ապացույց	There’s strong evidence for this.
conclusion	եզրակացություն	In conclusion, …
outweigh	գերազանցել (կարևորությամբ)	The benefits outweigh the risks.
issue	հարց, խնդիր	This is an important issue.

Մոդուլ 5 · Շրջակա միջավայր, մշակույթ, գլոբալ հարցեր (շաբաթ 17–20)

Մակարդակ՝ B2 · Տևողություն՝ 12 դաս × 90 րոպե · Ունիտներ՝ 4 · Նոր բառապաշար՝ ~130 բառ ու արտահայտություն (աղյուսակներ + word bank)

Մոդուլի նպատակները

Մոդուլի ավարտին սովորողը կկարողանա՝

• խոսել անցյալի իրականություն չդարձած իրավիճակների և դրանց հետևանքների մասին (third & mixed conditionals).
• արտահայտել ափսոսանք, ցանկություն և անցյալի մասին վստահ կամ հավանական ենթադրություն (wish / if only, must / can’t / might have).
• ճիշտ ընտրել gerund և infinitive, տարբերել gradable և ungradable ածականները.
• կապակցել մտքերը շարադրանքում (although, despite, whereas, therefore), գրել report/proposal և անցկացնել 3–4 րոպեանոց ներկայացում:

Մոդուլի քարտեզ

Ունիտ	Թեմա	Քերականություն	Բառապաշար
17	Environment	third & mixed conditionals	էկոլոգիա, phrasal verbs
18	Wishes, regrets, mysteries	wish / if only, deduction in the past	ափսոսանք, առեղծվածներ
19	Culture and traditions	gerund vs infinitive, gradable / ungradable ածականներ	մշակույթ, ավանդույթներ
20	Global issues and presentations	linking words	գլոբալ հարցեր, report / proposal

Unit 17 · Environment (շաբաթ 17)

Թիրախ. քննարկել էկոլոգիական խնդիրներ, անցյալի սխալներ և դրանց հետևանքներ: Քերականություն. third & mixed conditionals:

17.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
climate change	կլիմայի փոփոխություն
global warming	գլոբալ տաքացում
pollution	աղտոտում
greenhouse gases	ջերմոցային գազեր
renewable energy	վերականգնվող էներգիա
fossil fuels	բրածո վառելիք
recycle	վերամշակել
waste	թափոն
endangered species	անհետացման եզրին գտնվող տեսակներ
deforestation	անտառահատում
carbon footprint	ածխածնային հետք
sustainable	կայուն, շրջակա միջավայրին չվնասող

Phrasal verbs

Phrasal verb	Հայերեն	Օրինակ
cut down	հատել (ծառեր)	They cut down thousands of trees.
throw away	դեն նետել	Don’t throw away plastic bottles.
use up	սպառել	We’re using up natural resources.
give off	արտանետել	Cars give off harmful gases.
switch off	անջատել	Switch off the lights when you leave.
die out	անհետանալ (տեսակ)	Many species are dying out.

Վարժություն 17.1. Լրացրեք՝ renewable, pollution, recycle, carbon footprint, endangered

1. Solar and wind are ____ energy sources.
2. Traffic is a main cause of air ____.
3. We should ____ paper, glass and plastic.
4. Flying increases your ____.
5. The panda is an ____ species.

17.2 Ընթերցանություն

Climate scientists often say that we are the first generation to feel the effects of climate change and the last that can stop it. If governments had acted in the 1990s, the planet would be cooler today. If we hadn’t cut down so many forests, we wouldn’t be losing so many species now. But it’s not too late: if we reduce emissions now, we’ll avoid the worst effects.

Վարժություն 17.2. Պատասխանեք հարցերին՝

1. What would be different today if governments had acted in the 1990s?
2. What is one reason for losing so many species?
3. According to the text, is it too late to act?

17.3 Քերականություն

Third Conditional. If + Past Perfect, would have + V3 → անցյալի անիրականացված իրավիճակ (այլևս փոխել հնարավոր չէ):

• If I had studied, I would have passed. (չսովորեցի, չհանձնեցի)
• Տարբերակներ՝ could have / might have. If we had left earlier, we could have caught the train.
• Ժխտական՝ If she hadn’t missed the bus, she wouldn’t have been late.

Mixed conditionals

Տիպ	Կառույց	Օրինակ
անցյալի պայման → ներկայի հետևանք	If + Past Perfect, would + V1	If I had learned English at school, I would speak it better now.
ներկայի / ընդհանուր պայման → անցյալի հետևանք	If + Past Simple, would have + V3	If I weren’t afraid of flying, I would have visited you last year.

Ինվերսիա (պաշտոնական). Had I known, I would have called. (= If I had known…)

Ուշադրություն. ‘d կարող է լինել had (If I’d known) կամ would (I’d have called):

Սովորական սխալներ. ❌ If I would have known… ✅ If I had known… ❌ …I would told you. ✅ …I would have told you.

17.4 Պրակտիկա

Վարժություն 17.3. Դրեք բայերը ճիշտ ձևով՝

1. If I ____ (know) about the meeting, I ____ (come).
2. If she ____ (not miss) the bus, she ____ (not be) late.
3. If they ____ (invest) in solar energy earlier, energy ____ (be) cheaper now.
4. If I ____ (not be) so tired, I ____ (go) to the demonstration yesterday.
5. We ____ (can) save more energy if we ____ (insulate) the house.
6. ____ I known, I ____ (call) you.

Վարժություն 17.4. Ուղղեք սխալները՝

1. If I would have known, I would have helped.
2. If she had studied, she would passed.
3. If I had known him better, I would have trust him.

17.5 Խոսակցական և գրավոր

Chain game (8 րոպե). Մեկը ասում է՝ If I hadn’t…, I wouldn’t have… Հաջորդը շարունակում է նախորդ նախադասության արդյունքով:

Eco-audit (զույգերով, 8 րոպե). Քննարկեք ձեր կենցաղային սովորույթները և ինչը կարելի էր անել ավելի լավ. օգտագործեք third conditional (If we had insulated the house, we would have saved energy):

Գրավոր (120–150 բառ). Նամակ տեղական թերթին՝ An environmental mistake in our city and what could have been done differently: առնվազն 3 third / mixed conditional:

Unit 18 · Wishes, regrets, mysteries (շաբաթ 18)

Թիրախ. արտահայտել ափսոսանք և ցանկություն, ենթադրություններ անել անցյալի մասին: Քերականություն. wish / if only, deduction in the past:

18.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
regret	ափսոսալ, ափսոսանք
miss an opportunity	բաց թողնել հնարավորություն
second chance	երկրորդ հնարավորություն
mystery	առեղծված
clue	հուշող նշան, հետք
suspect	կասկածյալ / կասկածել
vanish	անհետանալ
solve	լուծել
theory	տեսություն, վարկած
legend	լեգենդ
ancient	հին, հնագույն
ruins	ավերակներ

Վարժություն 18.1. Լրացրեք՝ clue, suspect, vanished, solve, ancient

1. The detective found an important ____.
2. The police have one ____.
3. The ship ____ without a trace.
4. Nobody could ____ the mystery.
5. We visited the ____ ruins of a temple.

18.2 Քերականություն. wish / if only

Կառույց	Նշանակություն	Օրինակ
wish + Past Simple	ափսոսանք ներկայի մասին	I wish I had more free time. If only I knew the answer.
wish + Past Perfect	ափսոսանք անցյալի մասին	I wish I had studied harder. If only I hadn’t said that.
wish + would	դժգոհություն ուրիշի վարքից / ցանկացած փոփոխություն	I wish you would stop shouting. I wish it would stop raining.
wish + could	ցանկանալ կարողանալ	I wish I could swim.

Կարևոր. I wish I were… (բոլոր դեմքերի համար were, was-ը՝ խոսակցականում հնարավոր): wish + would չի օգտագործվում սեփական վարքի մասին՝ ❌ I wish I would be taller.

hope vs wish. I hope it doesn’t rain. (հնարավոր է) vs I wish it wasn’t raining. (իրականությունը փոխել չի լինում):

18.3 Քերականություն. Deduction in the past

Կառույց	Նշանակություն	Օրինակ
must have + V3	վստահ եմ, որ տեղի է ունեցել	The ground is wet. It must have rained.
can’t / couldn’t have + V3	վստահ եմ, որ տեղի չի ունեցել	She can’t have seen us; she was abroad.
might / may / could have + V3	հնարավոր է, որ տեղի է ունեցել	He might have forgotten.
must have been + V-ing	ընթացող գործողություն	She must have been sleeping.

Սովորական սխալներ. ❌ He must had left. ✅ He must have left. ❌ She mustn’t have… ✅ She can’t have…

18.4 Ընթերցանություն. The Mary Celeste

In 1872, the ship Mary Celeste was found drifting in the Atlantic with nobody on board. The cargo was untouched and the crew’s belongings were still in their cabins. The crew must have left in a hurry, but nobody knows why. Some people say they might have been afraid of an explosion; others think the ship can’t have been attacked, since nothing was stolen.

Վարժություն 18.2. Ի՞նչն էր անսովոր նավի մեջ: Ո՞ր երկու տեսությունն է ներկայացված տեքստում և ի՞նչ ձևերով է արտահայտված հավանականությունը:

18.5 Պրակտիկա

Վարժություն 18.3. Լրացրեք wish / if only-ով՝

1. I don’t have a car. I wish I ____ a car.
2. I didn’t study. I wish I ____ harder.
3. It’s raining again. I wish it ____ stop.
4. I can’t swim. I wish I ____ swim.
5. He lives far away. If only he ____ closer.
6. I said something silly. If only I ____ it.

Վարժություն 18.4. Ընտրեք ճիշտ ձևը՝

1. The ground is wet. It (must have / can’t have) rained.
2. She (can’t have / might have) stolen it; she was in another city.
3. I can’t find my keys. I (must have / might have) left them at the office, or perhaps in the car.
4. He didn’t answer the phone. He (must have been / can’t have been) sleeping.
5. They (can’t have / must have) known the truth; otherwise they wouldn’t have been so surprised.

18.6 Խոսակցական և գրավոր

Mystery detective (խմբով, 12 րոպե). Յուրաքանչյուր խումբ ստանում է առեղծված (դատարկ գրասենյակ, անհետացած տորթ, փակ դուռ). առաջարկեք բացատրություններ՝ It must have been…, It can’t have been…, Someone might have…

Regret talk (1 րոպե). Three things I wish I had done differently.

Գրավոր (120 բառ). Առեղծվածային պատմության ավարտ կամ նամակ՝ My regrets and wishes: առնվազն 3 wish / if only և 3 deduction կառույց:

Unit 19 · Culture and traditions (շաբաթ 19)

Թիրախ. նկարագրել ավանդույթներ և համեմատել մշակույթներ: Քերականություն. gerund vs infinitive, gradable / ungradable ածականներ:

19.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
heritage	ժառանգություն
festival	փառատոն, տոն
ceremony	արարողություն
folk	ժողովրդական
belief	հավատալիք, համոզմունք
ancestor	նախահայր
ritual	ծես
cuisine	ազգային խոհանոց
hospitality	հյուրընկալություն
stereotype	կարծրատիպ
etiquette	վարվելակարգ
culture shock	մշակութային շոկ

Վարժություն 19.1. Լրացրեք՝ heritage, ceremony, hospitality, stereotype, culture shock

1. UNESCO protects world cultural ____.
2. The wedding ____ lasted two hours.
3. Armenian ____ is famous: guests are always welcome.
4. “All tourists are rich” is a ____.
5. Many expats experience ____ in the first months.

19.2 Քերականություն. Gerund vs infinitive

Կառույց	Բայեր
+ V-ing	enjoy, avoid, mind, suggest, finish, practise, keep, consider, admit, deny, risk, give up, can’t help, look forward to
+ to + V1	want, hope, decide, plan, promise, refuse, manage, afford, learn, offer, agree, expect, seem, pretend
երկու ձևն էլ՝ նշանակությունը գրեթե նույնն է	like, love, hate, prefer, begin, start, continue

Երկու ձևն էլ՝ նշանակությունը փոխվում է

Բայ	+ to + V1	+ V-ing
remember	Remember to lock the door. (մի մոռացիր անել)	I remember visiting this castle as a child. (հիշում եմ, որ արել եմ)
forget	Don’t forget to call.	I’ll never forget meeting her.
stop	We stopped to buy water. (կանգնեցինք՝ գնելու համար)	She stopped smoking. (թողեց ծխելը)
try	I tried to open it. (փորձեցի, բայց դժվար էր)	Try adding salt. (փորձիր որպես փորձարկում)
regret	I regret to say… (ափսոսում եմ ասել)	I regret saying that. (ափսոսում եմ, որ ասել եմ)
go on	He went on to become a doctor. (հետո դարձավ)	She went on talking. (շարունակեց խոսել)

Այլ կանոններ

• նախդիրից հետո՝ միայն -ing. interested in learning, good at cooking, look forward to seeing: (to-ն այստեղ նախդիր է):
• նպատակ՝ to + V1. I went to the market to buy fruit.
• ածականից հետո՝ to + V1. It’s difficult to explain. I’m happy to help.
• let / make + մարդ + V1 (առանց to). She made me wait. They let us go.
• want / ask / tell / advise + մարդ + to + V1. He told me to sit down.

19.3 Gradable և ungradable ածականներ

Gradable ածականները կարող են ունենալ աստիճաններ՝ very, quite, rather, fairly, extremely, really + cold / tired / good: Ungradable (ծայրահեղ կամ բացարձակ) ածականները՝ absolutely, completely, totally, utterly + freezing / exhausted / fantastic:

Gradable	Ungradable
cold	freezing
hot	boiling
big	enormous, huge
small	tiny
tired	exhausted
good	excellent, fantastic
bad	awful, terrible
tasty	delicious
interesting	fascinating
scared	terrified
happy	delighted
angry	furious
funny	hilarious
dirty	filthy

Կանոն. very միայն gradable-ի հետ, absolutely միայն ungradable-ի հետ, really՝ երկուսի հետ էլ: ❌ very delicious ✅ absolutely delicious / really delicious

19.4 Պրակտիկա

Վարժություն 19.2. Ընտրեք gerund կամ infinitive՝

1. I enjoy ____ (cook) for friends.
2. She decided ____ (move) abroad.
3. I look forward to ____ (see) you.
4. He managed ____ (finish) on time.
5. Remember ____ (lock) the door when you leave.
6. I remember ____ (visit) this castle as a child.
7. She stopped ____ (smoke) last year.
8. We stopped ____ (buy) some water.

Վարժություն 19.3. Ընտրեք ճիշտ բառը՝

1. The soup was (very / absolutely) delicious.
2. I’m (very / absolutely) tired.
3. The film was (very / completely) terrible.
4. It was (extremely / utterly) cold.
5. The view is (very / absolutely) fantastic.

Վարժություն 19.4. Ուղղեք սխալները՝

1. I suggested to go to the cinema.
2. She avoided to answer.
3. I want that you help me.
4. I’m very exhausted.

19.5 Խոսակցական և գրավոր

Culture talk (2 րոպե). Նկարագրեք մի հայկական տոն կամ ավանդույթ՝ ինչ է, երբ է, ինչ է անում մարդիկ (people enjoy…, it’s customary to…) և համեմատեք մեկ այլ երկրի ավանդույթի հետ:

Etiquette quiz (խմբով). Ուրիշ երկրում ինչ կարելի և չի կարելի անել (you should avoid…, it’s rude to…, you’re expected to…):

Գրավոր (150 բառ). Հոդված ճանապարհորդական ամսագրի համար՝ Customs every visitor should know: առնվազն 4 gerund / infinitive կառույց և 4 ուժեղ ածական (fascinating, delicious, enormous…):

Unit 20 · Global issues and presentations (շաբաթ 20)

Թիրախ. քննարկել գլոբալ խնդիրներ, կապակցել մտքերը, ներկայացնել: Քերականություն. linking words:

20.1 Բառապաշար

Արտահայտություն	Հայերեն
famine	սով (զանգվածային)
shortage	պակաս, դեֆիցիտ
aid	միջազգային օգնություն
conflict	հակամարտություն
peace	խաղաղություն
migration	միգրացիա
developing countries	զարգացող երկրներ
sustainable development	կայուն զարգացում
access to	հասանելիություն (ինչ-որ բանի)
urbanisation	ուրբանիզացիա
overpopulation	գերբնակեցում
cooperation	համագործակցություն

Վարժություն 20.1. Լրացրեք՝ famine, aid, migration, conflict, access

1. Drought caused a terrible ____ in the region.
2. The country received international ____ after the flood.
3. ____ from villages to cities is increasing.
4. Peace talks aim to end the ____.
5. Millions of people lack ____ to clean water.

20.2 Քերականություն. Linking words

Գործառույթ	Բառեր	Օրինակ
հակադրություն (+ նախադասություն)	although, even though, though	Although it was raining, we went out.
հակադրություն (+ գոյական / -ing)	despite, in spite of	Despite the rain, we went out. Despite being tired, he kept working.
համեմատություն	whereas, while	Some countries are rich, whereas others are poor.
հակադրություն (նախադասությունների միջև)	however, nevertheless, on the other hand	It was cold. However, we enjoyed it.
արդյունք	therefore, as a result, consequently, so	Prices rose. As a result, people bought less.
պատճառ	because, since, as, because of / due to / owing to + գոյական	Flights were cancelled due to the strike.
ավելացում	moreover, furthermore, in addition, besides	Furthermore, it’s cheaper.
նպատակ	to, in order to, so as to, so that	He studied hard in order to pass.
ամփոփում	in conclusion, to sum up, overall	To sum up, …

Սովորական սխալներ. ❌ Despite of the rain ✅ Despite the rain / In spite of the rain. ❌ Although it was cold, but we went out. ✅ Although it was cold, we went out. ❌ Because of it was cold ✅ Because it was cold / because of the cold.

20.3 Պրակտիկա

Վարժություն 20.2. Ընտրեք ճիշտ տարբերակը՝

1. (Although / Despite) it was raining, we went for a walk.
2. (Although / Despite) the rain, we went for a walk.
3. Some countries are rich, (whereas / because) others are poor.
4. He missed the train. (Therefore / Although), he was late.
5. She works hard (so that / because of) she can buy a house.
6. (Due to / Because) the strike, flights were cancelled.

Վարժություն 20.3. Միավորեք նշված բառով՝

1. The weather was bad. We enjoyed the trip. (despite)
2. He was tired. He kept working. (although)
3. Prices rose. People bought less. (as a result)
4. He studied hard. He wanted to pass the exam. (in order to)

20.4 Report / proposal

Կառուցվածք. Վերնագիր → Introduction (նպատակը) → Findings (ենթավերնագրերով) → Recommendations / Conclusion:

Պաշտոնական արտահայտություններ. The aim of this report is to… · It was found that… · Many students said that… · I would recommend… · It would be advisable to… · If these measures were introduced, …

Report · Reducing plastic waste at our college. Introduction. The aim of this report is to suggest ways to reduce plastic waste. Findings. Many students use plastic bottles every day, and there are very few recycling bins. Although most students care about the environment, few know how to recycle. Recommendations. I would recommend installing water fountains and putting recycling bins on every floor. In addition, an awareness campaign should be organised. If these measures were introduced, a lot of waste could be avoided. Conclusion. Overall, small changes can have a big effect.

20.5 Ներկայացում և ֆոտոների համեմատություն

3–4 րոպեանոց ներկայացման կառուցվածք

Մաս	Արտահայտություններ
Սկիզբ (hook)	Imagine a world where… · Have you ever wondered…?
Պլան	I’m going to talk about three things.
Հիմնական կետեր	Firstly,… · Moving on to… · Another important point is…
Օրինակ	For instance,… · A good example is…
Ավարտ	To sum up,… · Thank you for listening. Are there any questions?

Ֆոտոների համեմատություն (1 րոպե). Both photos show… · In the first photo… whereas in the second… · The people in the first photo look… they might be… · I’d prefer… because…

20.6 Խոսակցական և գրավոր

Task 1 · Comparing photos (զույգերով). Համեմատեք երկու նկար (օր.՝ քաղաք և գյուղ, հին և նոր կյանք): Ժամանակ՝ 1 րոպե + 1 հարց գործընկերոջից:

Task 2 · Presentation (3–4 րոպե). A global problem and one solution: պլան → հիմնական կետեր → օրինակ → եզրակացություն: Լսողները տալիս են 2 հարց:

Գրավոր (180–200 բառ). Report կամ proposal՝ How our city could become more sustainable: առնվազն 6 կապակցող (although, despite, whereas, as a result, in order to, moreover) և 2 conditional:

Մոդուլ 5 · վերջնական թեստ

Մաս A. Քերականություն (10 միավոր)

1. If I ____ about the problem, I would have helped. (a) knew (b) had known (c) have known
2. If we hadn’t wasted so much water, there ____ enough now. (a) would be (b) would have been (c) will be
3. I wish I ____ more free time. (a) have (b) had (c) would have
4. I wish I ____ harder at school. (a) studied (b) had studied (c) would study
5. The streets are wet. It ____ rained. (a) must have (b) can’t have (c) must
6. She ____ seen us; she was abroad. (a) must have (b) can’t have (c) might
7. I look forward to ____ you. (a) see (b) seeing (c) to see
8. She stopped ____ some water (in order to buy). (a) buying (b) to buy (c) buy
9. The soup was ____ delicious. (a) very (b) absolutely (c) quite
10. ____ the rain, we enjoyed the trip. (a) Although (b) Despite (c) Whereas

Մաս B. Բառապաշար (5 միավոր)

sustainable, heritage, clue, hospitality, access

1. We need ____ energy sources.
2. The old town is part of our cultural ____.
3. The detective found a ____.
4. Armenian ____ is famous worldwide.
5. Many people lack ____ to clean water.

Մաս C. Խոսակցական (20 միավոր)

3–4 րոպե ներկայացում (A global problem and one solution) + 2 հարց լսողներից: Գնահատում՝ 0–5 չորս չափանիշով՝ կառուցվածք · բառապաշար · քերականական ճշգրտություն · սահունություն և շփում լսողների հետ:

Մաս D. Գրավոր (20 միավոր)

Report կամ proposal, 200 բառ՝ Improving public transport in your city: Գնահատում՝ 0–5 չորս չափանիշով՝ բովանդակություն · կառուցվածք և ոճ · բառապաշար · քերականություն:

Անցողիկ նշագիծ. 70%՝ 39 միավոր 55-ից:

Ինքնագնահատման ցանկ (Can-do)

• ☐ Կարող եմ խոսել անցյալի իրավիճակների մասին third / mixed conditionals-ով:
• ☐ Կարող եմ արտահայտել ափսոսանք և անել ենթադրություններ անցյալի մասին:
• ☐ Կարող եմ ճիշտ ընտրել gerund / infinitive և ուժեղ ածականներ:
• ☐ Կարող եմ գրել report / proposal կապակցողներով:
• ☐ Կարող եմ անցկացնել 3–4 րոպեանոց ներկայացում:

Պատասխաններ (Մոդուլ 5)

Unit 17. 17.1՝ renewable, pollution, recycle, carbon footprint, endangered. 17.2՝ 1 The planet would be cooler. 2 Cutting down (deforestation of) forests. 3 No, it’s not too late. 17.3՝ had known; would have come · hadn’t missed; wouldn’t have been · had invested; would be · weren’t; would have gone · could have saved; had insulated · Had; would have called. 17.4՝ If I had known, I would have helped · she would have passed · I would have trusted him.

Unit 18. 18.1՝ clue, suspect, vanished, solve, ancient. 18.2՝ Nobody was on board, but the cargo and belongings were untouched. Theories՝ the crew left in a hurry (must have left), they were afraid of an explosion (might have been afraid), the ship wasn’t attacked since nothing was stolen (can’t have been attacked). 18.3՝ had · had studied · would · could · lived · hadn’t said. 18.4՝ must have · can’t have · might have · must have been · can’t have.

Unit 19. 19.1՝ heritage, ceremony, hospitality, stereotype, culture shock. 19.2՝ cooking · to move · seeing · to finish · to lock · visiting · smoking · to buy. 19.3՝ absolutely · very · completely · extremely · absolutely. 19.4՝ I suggested going to the cinema · She avoided answering · I want you to help me · I’m absolutely exhausted / very tired.

Unit 20. 20.1՝ famine, aid, Migration, conflict, access. 20.2՝ Although · Despite · whereas · Therefore · so that · Due to. 20.3՝ Despite the bad weather, we enjoyed the trip · Although he was tired, he kept working · Prices rose. As a result, people bought less · He studied hard in order to pass the exam.

Թեստ. A՝ 1 b, 2 a, 3 b, 4 b, 5 a, 6 b, 7 b, 8 b, 9 b, 10 b. B՝ sustainable, heritage, clue, hospitality, access.

Word bank · Մոդուլ 5 (80 լրացուցիչ բառ)

Unit 17 · շրջակա միջավայր

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
ecosystem	էկոհամակարգ	Pollution damages the ecosystem.
habitat	բնակավայր (կենդանու)	Forests are the habitat of many species.
wildlife	վայրի բնություն	The park protects wildlife.
rainforest	արևադարձային անտառ	The rainforest is shrinking.
drought	երաշտ	The drought lasted two years.
wildfire	անտառային հրդեհ	A wildfire destroyed the village.
sea level	ծովի մակարդակ	Sea levels are rising.
melt	հալվել	The glaciers are melting.
emission	արտանետում	We must reduce emissions.
exhaust fumes	արտանետվող գազեր	Exhaust fumes pollute the city.
landfill	աղբավայր	Most waste ends up in landfill.
plastic	պլաստիկ	Plastic takes centuries to decompose.
single-use	մեկանգամյա օգտագործման	Many countries ban single-use bags.
reusable	բազմակի օգտագործման	I carry a reusable bottle.
compost	կոմպոստ	We make compost from food waste.
solar panel	արևային վահանակ	They installed solar panels.
wind turbine	քամու տուրբին	A wind turbine produces electricity.
energy-efficient	էներգաարդյունավետ	Energy-efficient bulbs save money.
conserve	խնայել, պահպանել	We should conserve water.
preserve	պահպանել, պահպանվել	We must preserve the forests.

Unit 18 · ափսոսանք և առեղծվածներ

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
apologise	ներողություն խնդրել	He apologised for being late.
blame	մեղադրել, մեղք	Don’t blame me!
guilty	մեղավոր	He felt guilty.
innocent	անմեղ	She claims she is innocent.
accuse	մեղադրել (ինչ-որ բանում)	They accused him of stealing.
confess	խոստովանել	He confessed to the crime.
secret	գաղտնիք	It’s a secret.
lie	ստել, սուտ	Don’t lie to me.
truth	ճշմարտություն	Tell me the truth.
suspicious	կասկածելի	The man looked suspicious.
mysterious	առեղծվածային	A mysterious light appeared.
strange	տարօրինակ	That’s strange.
unexplained	անբացատրելի	The case remains unexplained.
investigate	հետաքննել	Police are investigating.
detective	խուզարկու	The detective found a clue.
crime scene	հանցագործության վայր	Don’t touch anything at the crime scene.
fingerprint	մատնահետք	They found a fingerprint.
alibi	ալիբի	He had a perfect alibi.
coincidence	պատահականություն, զուգադիպություն	It’s just a coincidence.
fate	ճակատագիր	They believe in fate.

Unit 19 · մշակույթ

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
dialect	բարբառ	Each region has its own dialect.
accent	առոգանություն	She has a strong accent.
native speaker	մայրենի լեզվով խոսող	He’s a native speaker of English.
translate	թարգմանել	Can you translate this sentence?
interpreter	բանավոր թարգմանիչ	An interpreter helped us.
gesture	ժեստ	A smile is a friendly gesture.
greeting	ողջույն	A handshake is a common greeting.
manners	վարվելակարգ, բարեկրթություն	Good manners are important.
rude	կոպիտ	It’s rude to interrupt.
respect	հարգանք, հարգել	Show respect for elders.
folklore	ֆոլկլոր	Folklore preserves old stories.
exhibition	ցուցահանդես	We visited an art exhibition.
architecture	ճարտարապետություն	The architecture is stunning.
monument	հուշարձան	It’s a national monument.
historic	պատմական (կարևոր)	It’s a historic building.
diversity	բազմազանություն	Cultural diversity enriches society.
multicultural	բազմամշակույթ	London is a multicultural city.
adapt	հարմարվել	It took time to adapt.
integrate	ինտեգրվել	Immigrants try to integrate.
tourism	զբոսաշրջություն	Tourism is growing.

Unit 20 · գլոբալ խնդիրներ

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
war	պատերազմ	The war ended in 1945.
international	միջազգային	It’s an international organisation.
United Nations	Միավորված ազգերի կազմակերպություն	The United Nations was founded in 1945.
treaty	պայմանագիր (միջպետական)	The treaty was signed in Paris.
cooperation	համագործակցություն	International cooperation is vital.
negotiation	բանակցություն	Negotiations continued for weeks.
sanctions	պատժամիջոցներ	Sanctions were imposed.
trade	առևտուր	Trade between countries is growing.
economy	տնտեսություն	The economy is recovering.
inflation	գնաճ	Inflation is rising.
recession	տնտեսական անկում	The country is in a recession.
globalisation	գլոբալիզացիա	Globalisation connects markets.
population growth	բնակչության աճ	Population growth puts pressure on resources.
life expectancy	կյանքի միջին տևողություն	Life expectancy has increased.
literacy	գրագիտություն	Literacy rates are high.
donor	դոնոր, նվիրաբերող	The donors gave millions.
ally	դաշնակից	They are close allies.
threat	սպառնալիք	Climate change is a global threat.
crisis	ճգնաժամ	The world faced a financial crisis.
solution	լուծում	We need a long-term solution.

Մոդուլ 6 · Ամփոփում և B2 քննական հմտություններ (շաբաթ 21–24)

Մակարդակ՝ B2 · Տևողություն՝ 12 դաս × 90 րոպե · Ունիտներ՝ 4 + 2 mock թեստ · Նոր բառապաշար՝ ~120 բառ ու արտահայտություն (աղյուսակներ + word bank)

Մոդուլի նպատակները

Մոդուլի ավարտին սովորողը կկարողանա՝

• օգտագործել շեշտադրման կառույցներ՝ ինվերսիա, cleft նախադասություններ, participle clauses.
• տարբերակել ոճերը (պաշտոնական / ոչ պաշտոնական), զգուշավոր և վստահ արտահայտվել (hedging), կապակցել միտքը discourse markers-ով.
• կատարել B2 քննական առաջադրանքների բոլոր տեսակները՝ Reading, Use of English, Writing, Listening, Speaking.
• ինքնուրույն գնահատել իր մակարդակը և պլանավորել հաջորդ քայլերը:

Մոդուլի քարտեզ

Ունիտ	Թեմա	Ուշադրության կենտրոնում
21	Emphasis and style	ինվերսիա, cleft sentences, participle clauses
22	Formal and academic register	hedging, discourse markers, nominalisation, նամակների ոճ
23	Exam skills I	Reading, Use of English, Listening, Mock Test 1
24	Exam skills II	Writing, Speaking, Mock Test 2 (վերջնական քննություն)

Unit 21 · Emphasis and style (շաբաթ 21)

Թիրախ. շեշտել միտքը և գրել առավել հասուն, կապակցված տեքստ: Քերականություն. ինվերսիա, cleft sentences, participle clauses:

21.1 Բառապաշար. շեշտադրման բառեր

Արտահայտություն	Հայերեն
undoubtedly	անկասկած
indeed	իրոք, իսկապես
as a matter of fact	փաստորեն, ըստ էության
notably	հատկապես, նշանակալիորեն
hardly / barely	հազիվ
scarcely	հազիվ թե
seldom	հազվադեպ
merely	միայն, պարզապես
crucial	վճռորոշ
vital	կենսականորեն կարևոր
apparent	ակնհայտ
remarkable	ուշագրավ

Վարժություն 21.1. Լրացրեք՝ crucial, undoubtedly, merely, seldom, apparent

1. It is ____ to check the facts before publishing.
2. She is ____ the best candidate.
3. It wasn’t ____ a mistake; it was a disaster.
4. I ____ eat out; I prefer cooking at home.
5. It soon became ____ that the plan wouldn’t work.

21.2 Քերականություն. Ինվերսիա

Բացասական կամ սահմանափակող մակբայից հետո բառակարգը փոխվում է՝ մակբայ + օժանդակ բայ + ենթակա + բայ:

Արտահայտություն	Օրինակ
Never / Rarely / Seldom	Never have I seen such a beautiful view. Rarely does he complain.
Hardly … when	Hardly had she arrived when the phone rang.
No sooner … than	No sooner had we left than it started to rain.
Not only … but also	Not only did he lose his job, but he also lost his house.
Only after / Only then / Only when	Only after the meeting did I understand the problem.
Not until	Not until I read the email did I realise my mistake.
Under no circumstances / On no account	Under no circumstances should you open this door.
So + ածական / Such + գոյական	So tired was he that he fell asleep. Such was the noise that we couldn’t talk.

Պայմանական ինվերսիա (պաշտոնական). Had I known, I would have called. · Should you need help, call me. · Were I you, I’d apply.

21.3 Քերականություն. Cleft sentences

Ընտրված մասը առանձնացվում է՝ շեշտը ավելացնելու համար:

• It was … who / that … It was Anna who called me. It was in 2019 that we met.
• What … is/was … What I need is a holiday. What surprised me was how quiet it was.
• All / The thing that … All I want is peace. The thing that annoyed me was his rudeness.

21.4 Քերականություն. Participle clauses

Տեսակ	Նշանակություն	Օրինակ
V-ing (ակտիվ)	միաժամանակ / պատճառ	Walking home, I met an old friend. (= While I was walking…) Feeling tired, she went to bed.
V3 (պասիվ)	պասիվ իմաստ	Built in 1900, the house is now a museum.
Having + V3	նախորդ գործողություն	Having finished the report, he went home.
Not + V-ing	ժխտական	Not knowing what to do, she called her boss.

Կանոն. Երկու նախադասության ենթական նույնը պետք է լինի. ❌ Walking down the street, the rain started. ✅ Walking down the street, I got wet. Կապակցողից հետո էլ կարելի է՝ Before leaving, check the lights. While waiting, I read.

21.5 Պրակտիկա

Վարժություն 21.2. Վերաշարադրեք ինվերսիայով՝

1. I have never seen such a mess.
2. He rarely complains.
3. She had just arrived when the phone rang. (Hardly…)
4. He lost his job and he also lost his house. (Not only…)
5. You must not open this door under any circumstances. (Under no circumstances…)
6. If I had known, I would have called. (Had…)

Վարժություն 21.3. Վերաշարադրեք cleft նախադասությամբ՝

1. Anna called me yesterday. (It was…)
2. I need a holiday. (What…)
3. We met in 2019. (It was in…)
4. His rudeness annoyed me. (What…)

Վարժություն 21.4. Միավորեք participle clause-ով՝

1. As I was walking home, I met an old friend.
2. Because he felt tired, he went to bed early.
3. After she had finished the report, she went home.
4. The house was built in 1900. It is now a museum.
5. Because she didn’t know the answer, she stayed silent.

Վարժություն 21.5. Ուղղեք սխալները՝

1. Never I have seen such a mess.
2. Hardly she had arrived when the phone rang.
3. Not only he lost his job, but also his house.
4. Walking down the street, the rain started.

21.6 Խոսակցական և գրավոր

Dramatic story (1.5 րոպե). Պատմեք դեպք՝ առնվազն 2 ինվերսիա, 2 cleft և 2 participle clause (Never had I been so frightened… It was then that I realised…):

Press conference (զույգերով). Մեկը «հայտարարում է» նորություն, մյուսը հարցեր է տալիս: Պատասխաններում օգտագործեք What I’d like to stress is… · It was … that…

Գրավոր (150 բառ). The best day of my life: ոճային կառույցներ՝ 2 ինվերսիա, 2 cleft, 2 participle clause:

Unit 22 · Formal and academic register (շաբաթ 22)

Թիրախ. գրել և խոսել պաշտոնական ոճով, զգույշ արտահայտվել: Քերականություն. hedging, discourse markers, nominalisation:

22.1 Բառապաշար. ակադեմիական

Արտահայտություն	Հայերեն
analyse	վերլուծել
assess / evaluate	գնահատել
aspect	կողմ, ասպեկտ
context	համատեքստ
factor	գործոն
outcome	արդյունք
perspective	տեսանկյուն
trend	միտում
assume	ենթադրել
imply	ենթադրել տալ, ակնարկել
demonstrate	ցույց տալ, ապացուցել
significant	էական

Վարժություն 22.1. Լրացրեք՝ analyse, factor, outcome, trend, perspective

1. We need to ____ the data before drawing conclusions.
2. Cost is the main ____ in our decision.
3. The ____ of the experiment was surprising.
4. There is a growing ____ towards remote work.
5. From my ____, the plan has a serious problem.

22.2 Պաշտոնական և ոչ պաշտոնական ոճ

Ոչ պաշտոնական	Պաշտոնական
get	obtain, receive
show	demonstrate
need	require
start / begin	commence
buy	purchase
help	assist
ask for	request
find out	discover
look into	investigate
a lot of	numerous / a great deal of
but / so	however / therefore
enough	sufficient
think	consider, believe

Nominalisation (բայ / ածական → գոյական). Many people are unemployed, which is worrying. → High unemployment is a cause for concern. / People decided quickly. → A quick decision was taken.

Impersonal կառույցներ. It is believed that… · He is said to be… · Students are expected to… · It has been suggested that…

22.3 Hedging (զգուշավոր արտահայտվել)

Հատկապես ակադեմիական գրավոր տեքստերում ընդհանրացումները մեղմացվում են:

Միջոց	Օրինակներ
modal verbs	may, might, could
բայեր	seem, appear, tend to, suggest, indicate
մակբայներ	probably, possibly, arguably, apparently, generally, largely, relatively
արտահայտություններ	It is often said that… · There is evidence to suggest that… · To a certain extent… · It could be argued that…

Համեմատեք. ❌ Social media causes depression. ✅ Social media may contribute to depression in some users.

Boosters (ուժեղացնել). clearly, undoubtedly, it is evident that… Օգտագործեք միայն այն դեպքում, երբ փաստարկը ամուր է:

22.4 Discourse markers

Գործառույթ	Արտահայտություններ
սեփական կարծիք	As far as I’m concerned, … · From my point of view, … · Personally, …
հավասարակշռում	On the one hand… on the other hand… · While it’s true that…
զիջում	Admittedly, … · Granted, … · It’s true that… but…
պարզաբանում	In other words, … · That is to say, … · What I mean is…
օրինակ	For instance, … · such as · a case in point is…
եզրակացություն	On balance, … · All things considered, … · By and large, …

22.5 Նամակների ոճ

	Պաշտոնական	Ոչ պաշտոնական
սկիզբ	Dear Sir or Madam, / Dear Ms Smith,	Hi Ani, / Hello,
նպատակ	I am writing to enquire about… / to complain about…	Just a quick note to… / Thanks for your email.
խնդրանք	I would be grateful if you could… / Could you possibly…?	Can you…? / Let me know.
ավարտ	I look forward to hearing from you. / Yours faithfully (Dear Sir/Madam) / Yours sincerely (անունով)	Hope to hear from you soon. / Best wishes, / Take care,

22.6 Պրակտիկա

Վարժություն 22.2. Գրեք պաշտոնական ոճով՝

1. We need to look into the problem.
2. Lots of people think that…
3. The company wants to get more money.
4. Kids need more help at school.
5. So, prices went up.

Վարժություն 22.3. Մեղմացրեք (hedging)՝

1. Social media causes depression.
2. Technology makes people less sociable.
3. The new law will reduce crime.
4. Working from home is more productive.

Վարժություն 22.4. Ընտրեք՝ Admittedly, Personally, such as, On balance, however

1. ____, the plan has some advantages; but there are risks.
2. ____, I think it’s a great idea.
3. Many cities suffer from pollution, ____ London and Beijing.
4. ____, we should invest in public transport.
5. He is a strict teacher; ____, he’s very fair.

22.7 Խոսակցական և գրավոր

Balanced discussion (խմբով, 10 րոպե). Թեմա՝ Online learning will replace classrooms. Յուրաքանչյուրը պետք է օգտագործի 4 hedging արտահայտություն և 4 discourse marker:

Գրավոր (200 բառ). For-and-against essay՝ Online learning vs classroom learning: առնվազն 4 hedging, 6 discourse marker, 3 formal փոխարինում, 1 nominalisation:

Գրավոր 2 (100 բառ). Վերաշարադրեք ոչ պաշտոնական նամակը պաշտոնականով (Hi, I wanna ask about the course…):

Unit 23 · Exam skills I (շաբաթ 23)

Թիրախ. տիրապետել Reading, Use of English և Listening առաջադրանքների ռազմավարություններին:

23.1 Քննության ձևաչափ (օրինակ՝ Cambridge B2 First)

Բաժին	Տևողություն	Բովանդակություն
Reading and Use of English	~75 րոպե	7 մաս՝ cloze, word formation, key word transformations, ընթերցանության առաջադրանքներ
Writing	~80 րոպե	2 առաջադրանք՝ պարտադիր էսսե + մեկ ընտրովի (article, email, review, report), յուրաքանչյուրը ~140–190 բառ
Listening	~40 րոպե	4 մաս՝ կարճ հատվածներ, մոնոլոգ, երկխոսություն, համընկնեցում
Speaking	~14 րոպե	4 մաս՝ հարցազրույց, նկարների համեմատություն, զույգով քննարկում, ընդհանուր քննարկում

Ձևաչափը կարող է փոխվել. ստուգեք պաշտոնական կայքում: Նույն հմտությունները օգտակար են IELTS, TOEFL և այլ B2-ին համապատասխան քննությունների համար:

23.2 Reading ռազմավարություն

1. Skim. 1 րոպեում կարդացեք տեքստը՝ գլխավոր միտքը հասկանալու համար:
2. Կարդացեք հարցերը մինչ մանրամասն կարդալը և ընդգծեք բանալի բառերը:
3. Scan. Գտեք համապատասխան հատվածը և ուշադիր կարդացեք նրա շուրջը:
4. Paraphrase. Ճիշտ պատասխանը հազվադեպ է նույն բառերով. փնտրեք հոմանիշներ:
5. Մերժման մեթոդ. Ուրիշ պատասխանները պետք է կարողանաք մերժել պատճառով:
6. Մի սպասեք. Եթե 1 րոպեում չեք լուծում, թողեք և վերադարձեք:

23.3 Use of English. տեսակներ

Տեսակ	Ինչ է ստուգում	Խորհուրդ
Multiple-choice cloze	բառապաշար, collocations, phrasal verbs	Կարդացեք նախադասությունը ամբողջությամբ, մտածեք collocation-ի մասին
Open cloze	քերականություն (նախդիրներ, դերանուններ, օժանդակ բայեր, կապակցողներ)	Մեկ բառ. գուշակեք բառի տեսակը (նախդիր? դերանուն? օժանդակ բայ?)
Word formation	նախածանց / վերջածանց	Որոշեք, թե ինչ տեսակ բառ է պետք՝ գոյական, ածական, մակբայ, բայ: Ստուգեք՝ ժխտակա՞ն է, հոգնակի՞
Key word transformation	նույն միտքը այլ կառույցով	Պետք է ճիշտ օգտագործել տրված բառը՝ առանց փոփոխության. 2–5 բառ

Task A · Multiple-choice cloze. Ընտրեք ճիշտ տարբերակը՝

Most people (1) ____ that they need eight hours of sleep, but research (2) ____ that the amount varies from person to person. Lack of sleep can (3) ____ your concentration and even your health. If you want to (4) ____ the quality of your sleep, you should (5) ____ screens an hour before bed and (6) ____ to a regular routine.

1. (a) agree (b) believe (c) suppose (d) imagine
2. (a) suggests (b) says (c) tells (d) speaks
3. (a) harm (b) affect (c) hurt (d) injure
4. (a) improve (b) rise (c) increase (d) lift
5. (a) avoid (b) refuse (c) escape (d) prevent
6. (a) keep (b) hold (c) stand (d) lean

Task B · Open cloze. Լրացրեք մեկ բառով՝

The city has changed a lot (1) ____ the 1990s. (2) ____ of the old buildings have been replaced by offices. Although (3) ____ is still some green space, many residents feel that there should be more. If the council (4) ____ listened earlier, the park would (5) ____ been saved. Not (6) ____ were the trees cut down, but the playground was also closed.

Task C · Word formation. Կազմեք բառը մեծատառ բառից՝

1. Cycling is becoming more and more ____ in big cities. (POPULARITY)
2. It is an ____ friendly way to travel. (ENVIRONMENT)
3. The ____ of bike lanes has improved safety. (INTRODUCE)
4. Many people find it ____ to drive in the city. (PLEASE)
5. Cyclists should wear ____ clothing at night. (REFLECT)
6. A ____ increase in cyclists was recorded last year. (NOTICE)

Task D · Key word transformations. Վերաշարադրեք՝ առանց բառը փոխելու (2–5 բառ)

1. I haven’t seen him for ten years. (LAST) → The ____ him was ten years ago.
2. They say he is very rich. (SAID) → He ____ very rich.
3. It wasn’t necessary for you to bring food. (NEEDN’T) → You ____ any food.
4. I’m sorry I didn’t call you. (WISH) → I ____ you.
5. He started playing the guitar five years ago. (BEEN) → He ____ the guitar for five years.
6. Although it was raining, they went out. (SPITE) → They went out ____ the rain.

23.4 Listening ռազմավարություն

• Նախքան լսելը. կարդացեք հարցերը, ենթադրեք, ինչ տեսակ պատասխան է պետք (թիվ, անուն, կարծիք):
• Առաջին լսում. հասկացեք ընդհանուր միտքը. երկրորդ լսում. ստուգեք մանրամասները:
• Distractor-ներ. Խոսողը հաճախ առաջին անգամ ասում է սխալ տարբերակը, հետո ուղղում է (Actually, it’s not Tuesday, it’s Thursday):
• Թվեր և ժամեր. fifteen vs fifty, thirteen vs thirty. Լսեք շեշտը:
• Մի թողեք դատարկ. Գուշակեք, եթե չեք լսել:
• Սովորական իրավիճակ. Խոսողի տոնը (զարմանք, դժգոհություն, կասկած) հաճախ առանցքային է:

Աուդիո նյութեր. BBC Learning English (6 Minute English, English at Work), TED talks (անգլերեն սուբտիտրերով), Cambridge-ի տրամադրած նմուշային թեստեր:

23.5 Ժամանակի կառավարում

Մաս	Խորհուրդ
Reading	1 մաս՝ 8–10 րոպե; դժվար հարցերը թողեք վերջում
Use of English	cloze-ներ՝ 5 րոպե; key word transformations՝ 1 րոպե յուրաքանչյուրը
Writing	պլան՝ 5 րոպե, գրել՝ 30 րոպե, ստուգել՝ 5 րոպե
Listening	հարցերը կարդալ նախքան աուդիոն

23.6 Mock Test 1 (շաբաթ 23, դաս 3)

Մոդուլի վերջում տես Mock Test 1: Կատարեք քննական պայմաններով՝ առանց բառարանի և առանց ընդհատումների:

Unit 24 · Exam skills II. Writing and Speaking (շաբաթ 24)

Թիրախ. տիրապետել Writing և Speaking առաջադրանքներին և անցնել վերջնական քննությունը:

24.1 Writing. տեսակներ

Տեսակ	Ոճ	Կառուցվածք	Հիմնական լեզու
Essay	կիսապաշտոնական	Intro → 2 փաստարկ → հակափաստարկ → եզրակացություն	In my opinion… · Firstly… · However… · In conclusion…
Article	կիսապաշտոնական, գրավիչ	վերնագիր → hook → հիմնական մաս → եզրակացություն	հարցեր, ուժեղ ածականներ, ուղղակի դիմում
Review	կիսապաշտոնական	ներածություն → բովանդակություն → գնահատական → խորհուրդ	The plot…, I would recommend…
Email / letter	պաշտոնական կամ ոչ պաշտոնական	ողջույն → նպատակ → մանրամասներ → ավարտ	տես 22.5
Report / proposal	պաշտոնական	Introduction → Findings → Recommendations	The aim of this report is to…

Գնահատման չորս չափանիշ. Content (ամբողջությամբ պատասխանե՞լ եք) · Communicative achievement (ճիշտ ոճ և ձև) · Organisation (կապակցվածություն) · Language (բառապաշար և քերականություն):

Մոդելային պաշտոնական նամակ

Dear Sir or Madam, I am writing to complain about the laptop I bought from your online shop on 3 October. Although it was delivered on time, the screen was damaged and the battery doesn’t hold a charge. I contacted your customer service twice; however, nobody has replied. I would be grateful if you could replace the laptop or give me a full refund. I look forward to hearing from you as soon as possible. Yours faithfully, Ani Petrosyan

Ստուգման ցանկ (3–5 րոպե վերջում). համաձայնություն (he works) · ժամանակաձևեր · հոդեր · նախդիրներ · բառակարգ · կետադրություն · ուղղագրություն · բառերի քանակ:

24.2 Հայախոս սովորողի տիպային սխալներ

❌ Սխալ	✅ Ճիշտ
I very like it.	I like it very much.
discuss about the problem	discuss the problem
listen music	listen to music
informations, advices	information, advice (անհաշվելի)
I’m agree.	I agree.
It depends from…	It depends on…
I live here since 2020.	I’ve lived here since 2020.
Do you can help me?	Can you help me?
He said me…	He told me…
more better	better

24.3 Speaking. չորս մաս

Մաս	Ինչ պետք է անել	Խորհուրդ
1. Interview (2 րոպե)	պատասխանել անձնական հարցերին (ներկա, անցյալ, ապագա)	Պատասխան + պատճառ + օրինակ
2. Long turn (1 րոպե)	համեմատել երկու նկար + պատասխանել հարցի	Both… whereas… they might be…
3. Collaborative task (3 րոպե)	քննարկել զույգով և եզրակացնել	Հարցեր տալ, համաձայնել, առաջարկել
4. Discussion (3 րոպե)	ընդհանուր կարծիքի հարցեր	Հիմնավորել, հակադարձել

Արտահայտություններ

Գործառույթ	Օրինակներ
ժամանակ շահել	That’s an interesting question. · Let me think… · Well, as far as I can tell…
համաձայնել / չհամաձայնել	Absolutely. · I see your point, but… · I’m not so sure about that.
ընդհատել քաղաքավարի	Sorry to interrupt, but… · Can I just add that…
եթե բառը մոռացել եք	It’s a kind of… · It’s the thing you use to… · What I mean is…
առաջարկել	Shall we…? · How about…? · Why don’t we start with…?

Խորհուրդներ. Մի մտապահեք պատրաստի պատասխաններ: Արտահայտվեք պարզ, բայց ճիշտ: Խոսեք զույգի հետ, ոչ թե հարցազրուցավարին: Սխալի դեպքում ուղղեք և շարունակեք:

24.4 Խոսակցական և գրավոր պարապմունք

Mock speaking (զույգերով, 14 րոպե). Կատարեք բոլոր 4 մասերը: Ձայնագրեք և լսեք հետո՝ գրառելով 3 սխալ և 3 լավ կողմ:

Self-assessment. Խոսակցական՝ սահունություն · բառապաշար · քերականություն · առոգանություն · փոխազդեցություն (0–5 յուրաքանչյուրը):

Writing practice. 3 տեսակ՝ essay (200 բառ), formal email (150 բառ), review կամ article (180 բառ)՝ ժամանակով:

Mock Test 2 (շաբաթ 24). Վերջնական քննություն. տես Mock Test 2 ստորև:

Mock Test 1 (շաբաթ 23)

Ընդհանուր միավոր՝ 70. Reading 10 · Use of English 10 · Writing 20 · Listening 10 · Speaking 20: Կատարեք քննական պայմաններով՝ առանց բառարանի:

Reading (10 միավոր, 2-ական)

In recent years, a growing number of companies around the world have experimented with a four-day working week. The idea is simple: employees work for four days instead of five but receive the same salary. Supporters argue that shorter weeks increase productivity because people are less tired and more motivated. Several trials have reported that employees took fewer sick days and that most companies decided to continue the arrangement afterwards. Critics, however, point out that the model may not suit every sector. Hospitals, schools and shops, for example, need staff to be present throughout the week, and compressing hours into fewer days could lead to exhaustion rather than rest. There is also a concern that managers might simply expect the same amount of work to be completed in less time, increasing stress rather than reducing it. Whatever the final verdict, the debate has already changed how many people think about the purpose of work.

1. What is the basic idea of the four-day week? (a) Longer hours for less pay (b) Four working days with the same salary (c) Five days with shorter hours (d) Working only from home
2. According to supporters, why does it help? (a) Staff work more hours (b) Staff are less tired and more motivated (c) Companies pay less (d) There are fewer customers
3. What did several trials show? (a) Employees took fewer sick days (b) Productivity fell (c) Salaries increased (d) Most companies stopped the arrangement
4. Why might the model not suit hospitals and schools? (a) It is too expensive (b) Staff are needed throughout the week (c) Workers dislike it (d) There are not enough trained staff
5. What does the writer suggest in the last sentence? (a) The idea will be adopted worldwide (b) The debate has influenced attitudes to work (c) The trials were unsuccessful (d) Managers will reject the idea

Use of English (10 միավոր, 1-ական)

Open cloze. Լրացրեք մեկ բառով՝

Cities (1) ____ always attracted people looking for work. However, living in a big city isn’t (2) ____ easy as it seems. Rents are high, and (3) ____ people can afford to buy a home. Not (4) ____ do residents face expensive housing, but they also have to deal with noise and pollution. In spite (5) ____ these problems, millions still choose to move there.

Key word transformations (2–5 բառ)

1. I regret not studying harder. (WISH) → I ____ harder.
2. Someone stole my bag yesterday. (HAD) → I ____ yesterday.
3. It’s possible that he forgot the meeting. (MIGHT) → He ____ the meeting.
4. “Where do you live?” she asked me. (WHERE) → She asked me ____.
5. The film was so boring that we left early. (SUCH) → It was ____ we left early.

Writing (20 միավոր)

Essay (180–200 բառ). Some people believe that technology makes our lives easier. Others think it makes them more complicated. Discuss both views and give your own opinion. Գնահատում՝ 4 չափանիշ × 0–5 (Content, Communicative achievement, Organisation, Language):

Listening (10 միավոր)

Ընտրեք BBC Learning English (6 Minute English) կամ այլ B2 մակարդակի աուդիո (5–6 րոպե): Լսեք երկու անգամ և կատարեք՝

• գլխավոր միտք՝ 1 նախադասությամբ (2 միավոր).
• 4 կոնկրետ մանրամասն (թիվ, անուն, պատճառ) (4 միավոր).
• խոսողի վերաբերմունք կամ կարծիք՝ 1 նախադասությամբ (2 միավոր).
• 2 նոր բառ կամ արտահայտություն՝ իմաստով (2 միավոր):

Ստուգեք սցենարով (transcript): Լավագույնը՝ ուսուցիչը կամ զույգը ստուգի:

Speaking (20 միավոր)

• Մաս 1. Where are you from? What do you do in your free time? Tell me about a trip you enjoyed. What are your plans for next year?
• Մաս 2. Համեմատեք երկու նկար՝ (A) մարդիկ սովորում են գրադարանում, (B) մարդիկ սովորում են առցանց տանը: Which way of studying do you think is more effective?
• Մաս 3. How could a city encourage people to use public transport? (cheaper tickets · more routes · free parking outside the centre · cycle lanes). Քննարկեք և ընտրեք լավագույնը:
• Մաս 4. Should people use cars less? Why? How has technology changed transport?

Գնահատում՝ սահունություն · բառապաշար · քերականություն · առոգանություն և փոխազդեցություն (0–5 յուրաքանչյուրը):

Mock Test 2 · վերջնական քննություն (շաբաթ 24)

Ընդհանուր միավոր՝ 70. Reading 10 · Use of English 10 · Writing 20 · Listening 10 · Speaking 20:

Reading (10 միավոր, 2-ական)

Digital tools have transformed language learning. Apps now offer short daily lessons that fit into a busy schedule, and online platforms connect learners with native speakers anywhere in the world. Yet experts warn that technology alone is rarely enough. Research suggests that learners make the fastest progress when they combine regular study with real communication, since speaking forces people to retrieve words quickly and to cope with mistakes. Another challenge is motivation: many users abandon apps after a few weeks because they feel they are only collecting points rather than building real ability. Teachers therefore recommend setting specific goals, such as holding a ten-minute conversation or reading a short article, and reviewing progress every month. Technology can certainly make the process more enjoyable, but most specialists agree that no program can replace speaking with real people.

1. What advantage of apps is mentioned? (a) They are free (b) Lessons fit a busy schedule (c) They replace teachers (d) They correct pronunciation
2. According to research, when do learners progress fastest? (a) When they use only apps (b) When they combine study with real communication (c) When they memorise word lists (d) When they avoid mistakes
3. Why do many users stop using apps? (a) The lessons are too difficult (b) They feel they are only collecting points (c) The apps are expensive (d) They have no time
4. What do teachers recommend? (a) Specific goals and monthly review (b) Daily tests (c) More apps (d) Group lessons only
5. What is the overall message of the text? (a) Technology is useless (b) Technology helps but cannot replace real practice (c) Apps are the best method (d) People should avoid online learning

Use of English (10 միավոր, 1-ական)

Word formation

Learning a language requires (1) ____ (DETERMINE) and patience. Many learners are (2) ____ (SURPRISE) by how long progress takes. Success often depends on the (3) ____ (REGULAR) of your study. Teachers advise students to stay (4) ____ (MOTIVATE) by setting small, (5) ____ (ACHIEVE) goals.

Key word transformations (2–5 բառ)

1. She started working here in 2020. (BEEN) → She ____ here since 2020.
2. People believe that the building is 300 years old. (BELIEVED) → The building ____ 300 years old.
3. I’m sorry I shouted at you. (REGRET) → I ____ at you.
4. I’m sure he didn’t know the answer. (CAN’T) → He ____ the answer.
5. We will start if it doesn’t rain. (UNLESS) → We will start ____ rains.

Writing (20 միավոր)

Ընտրեք մեկը (200 բառ)՝

• Article. Is it better to live in a city or in the countryside?
• Formal email. Գրեք լեզվի դպրոցին՝ դասընթացի մասին տեղեկություն խնդրելով (գին, տևողություն, մակարդակ, գրանցում):
• Review. Վերջերս դիտած ֆիլմի կամ կարդացած գրքի կարծիք:

Listening (10 միավոր)

Նոր աուդիո (5–6 րոպե, օր.՝ TED-Ed կամ BBC). Կատարեք նույն սխեմայով՝ գլխավոր միտք (2) · 4 մանրամասն (4) · վերաբերմունք (2) · 2 նոր բառ (2):

Speaking (20 միավոր)

• Մաս 1. Tell me about your family. What did you do last weekend? What do you hope to do in the future?
• Մաս 2. Համեմատեք երկու նկար՝ (A) ընտանիք՝ տանը ճաշ պատրաստելիս, (B) ընկերներ ռեստորանում: Which situation do you think is more enjoyable?
• Մաս 3. Which of these would help young people learn English most? (language apps · travel abroad · watching films · speaking clubs). Քննարկեք և ընտրեք լավագույնը:
• Մաս 4. Is it important to learn foreign languages today? Why? How will AI change the way we learn?

Արդյունքների մեկնաբանություն (երկու mock-ի համար)

Ընդհանուր միավոր (70-ից)	Եզրակացություն
49 և ավելի (70%+)	B2 մակարդակ ձեռք է բերվել
38–48	B1+/B2 սահման. կրկնեք ամենաթույլ հմտությունը և վերահանձնեք 4 շաբաթից
37 և պակաս	Կրկնեք մոդուլներ 4–5-ի հիմնական թեմաները և նորից հանձնեք Mock Test 1-ը

Ինչ անել հետո

Պաշտոնական քննություններ (մոտավոր համապատասխանություն B2-ին). Cambridge B2 First (FCE) · IELTS ~5.5–6.5 · TOEFL iBT ~72–94: Ստուգեք ընթացիկ պահանջները պաշտոնական կայքերում:

Հաջորդ քայլ՝ B2 → C1. 12–16 շաբաթ՝ ընդլայնել բառապաշարը (academic words, collocations), խորացնել ինվերսիան, hedging-ը և նուրբ ոճային տարբերությունները:

Առօրյա սովորություններ

• Ամեն օր՝ 20 րոպե կարդալ (հոդվածներ, graded readers → նորություններ) և 20 րոպե լսել (podcast, TED, ֆիլմեր անգլերեն սուբտիտրերով):
• Շաբաթական՝ 1 խոսակցական սեսիա (language exchange, խոսակցական ակումբ կամ ուսուցչի հետ), 1 գրավոր տեքստ՝ կարծիքի հետ, Anki-ի կրկնություն 15 րոպե × 5 օր:
• Փոխեք հեռախոսի լեզուն անգլերեն, ստեղծեք անգլերեն նշումներ ու ցուցակներ:

B2 ինքնագնահատման ցանկ (ամբողջ դասընթաց)

• ☐ Հասկանում եմ ինքնուրույն պատրաստված տեքստերի և ելույթների հիմնական միտքը, այդ թվում՝ տեխնիկական նյութեր իմ ոլորտում:
• ☐ Կարող եմ խոսել սահուն և բնականորեն՝ առանց երկար դադարների:
• ☐ Կարող եմ նկարագրել փորձառություններ, արտահայտել կարծիք և հիմնավորել այն:
• ☐ Կարող եմ գրել հստակ, մանրամասն տեքստեր տարբեր թեմաներով (essay, review, report, email):
• ☐ Օգտագործում եմ տարբեր ժամանակաձևեր, պասիվ, պայմանական նախադասություններ, reported speech:
• ☐ Գիտեմ ինչպես սովորել ինքնուրույն և շարունակել զարգանալ:

Պատասխաններ (Մոդուլ 6)

Unit 21. 21.1՝ crucial, undoubtedly, merely, seldom, apparent. 21.2՝ Never have I seen such a mess · Rarely does he complain · Hardly had she arrived when the phone rang · Not only did he lose his job, but he also lost his house · Under no circumstances must (should) you open this door · Had I known, I would have called. 21.3՝ It was Anna who called me yesterday · What I need is a holiday · It was in 2019 that we met · What annoyed me was his rudeness. 21.4՝ Walking home, I met an old friend · Feeling tired, he went to bed early · Having finished the report, she went home · Built in 1900, the house is now a museum · Not knowing the answer, she stayed silent. 21.5՝ Never have I seen such a mess · Hardly had she arrived when the phone rang · Not only did he lose his job, but he also lost his house · While I was walking down the street, it started to rain (կամ՝ Walking down the street, I got wet).

Unit 22. 22.1՝ analyse, factor, outcome, trend, perspective. 22.2՝ We need to investigate the problem · Many people believe that… · The company wishes to obtain additional funds · Children require more assistance at school · Therefore, prices increased. 22.3 (օրինակներ)՝ Social media may contribute to depression · Technology tends to make people less sociable · The new law is likely to reduce crime · Working from home is arguably more productive. 22.4՝ Admittedly · Personally · such as · On balance · however.

Unit 23. Task A՝ 1 b, 2 a, 3 b, 4 a, 5 a, 6 a. Task B՝ 1 since · 2 Many / Most / Some · 3 there · 4 had · 5 have · 6 only. Task C՝ popular · environmentally · introduction · unpleasant · reflective · noticeable. Task D՝ last time I saw · is said to be · needn’t have brought · wish I had called · has been playing · in spite of:

Mock Test 1. Reading՝ 1 b, 2 b, 3 a, 4 b, 5 b. Open cloze՝ 1 have · 2 as · 3 few · 4 only · 5 of. Key words՝ wish I had studied · had my bag stolen · might have forgotten · where I lived · such a boring film that.

Mock Test 2. Reading՝ 1 b, 2 b, 3 b, 4 a, 5 b. Word formation՝ determination · surprised · regularity · motivated · achievable. Key words՝ has been working · is believed to be · regret shouting · can’t have known · unless it.

Word bank · Մոդուլ 6 (80 լրացուցիչ բառ)

Unit 21 · ոճ և շեշտադրում

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
considerably	զգալիորեն	Prices have risen considerably.
substantially	էականորեն	The cost was substantially higher.
significantly	նշանակալիորեն	Sales improved significantly.
particularly	հատկապես	It’s particularly important.
essentially	ըստ էության	Essentially, it’s a question of time.
virtually	գործնականորեն	Virtually everyone agreed.
utterly	լիովին	It was utterly ridiculous.
thoroughly	հանգամանալից, ամբողջությամբ	She thoroughly enjoyed it.
deliberately	միտումնավոր	He deliberately ignored me.
reluctantly	դժկամությամբ	She reluctantly agreed.
eagerly	մեծ ցանկությամբ	They eagerly awaited the results.
unexpectedly	անսպասելիորեն	The meeting ended unexpectedly.
inevitable	անխուսափելի	Change is inevitable.
unprecedented	աննախադեպ	It was an unprecedented event.
widespread	լայնորեն տարածված	There is widespread support.
outstanding	ակնառու	She gave an outstanding performance.
overwhelming	ճնշող, հսկայական	The response was overwhelming.
genuine	իրական, անկեղծ	It was a genuine mistake.
subtle	նուրբ	There’s a subtle difference.
striking	աչքի ընկնող	There’s a striking similarity.

Unit 22 · ակադեմիական բառապաշար

Բառ	Հայերեն	Օրինակ
approach	մոտեցում	We need a new approach.
concept	հասկացություն	It’s a difficult concept.
indicate	ցույց տալ	Studies indicate a clear trend.
valid	հիմնավոր, վավեր	That’s a valid point.
reinforce	ամրապնդել	The results reinforce this view.
contradict	հակասել	The findings contradict earlier research.
assumption	ենթադրություն	This is based on a false assumption.
criterion (criteria)	չափանիշ	What are the criteria?
conclude	եզրակացնել	The study concluded that…
consequence	հետևանք	Every action has a consequence.
contribute	նպաստել	Stress contributes to illness.
derive	բխել, ծագել	The word derives from Latin.
emphasise	շեշտել	The report emphasises safety.
establish	հաստատել, հիմնել	They established a new company.
interpret	մեկնաբանել	Data can be interpreted in different ways.
maintain	պնդել, պահպանել	He maintains that he is innocent.
obtain	ստանալ, ձեռք բերել	It’s hard to obtain permission.
reveal	բացահայտել	The survey revealed a problem.
sufficient	բավարար	There isn’t sufficient evidence.
limitation	սահմանափակում	The study has several limitations.

Unit 23 · Word families (բայ → գոյական → ածական)

Բառաընտանիք	Հայերեն (արմատ)	Օրինակ
decide – decision – decisive	որոշել	A decisive moment.
create – creation – creative	ստեղծել	She’s very creative.
succeed – success – successful	հաջողել	A successful career.
compete – competition – competitive	մրցել	It’s a competitive market.
produce – production – productive	արտադրել	A productive day.
apply – application – applicant	դիմել	There were 50 applicants.
depend – dependence – dependent	կախված լինել	He’s dependent on his parents.
differ – difference – different	տարբերվել	There’s a big difference.
organise – organisation – organised	կազմակերպել	She’s very organised.
communicate – communication – communicative	հաղորդակցվել	Communication is key.
educate – education – educational	կրթել	An educational trip.
explain – explanation – explanatory	բացատրել	I need an explanation.
prefer – preference – preferable	նախընտրել	Tea is preferable to coffee.
imagine – imagination – imaginative	պատկերացնել	An imaginative story.
improve – improvement – improved	բարելավել	There’s been an improvement.
inform – information – informative	տեղեկացնել	The talk was informative.
respond – response – responsive	պատասխանել	We got a quick response.
act – action – active	գործել	He’s very active.
protect – protection – protective	պաշտպանել	Wear protective clothing.
manage – management – manageable	կառավարել	The workload is manageable.

Unit 24 · խոսակցական collocations

Արտահայտություն	Հայերեն	Օրինակ
reach an agreement	համաձայնության գալ	They reached an agreement.
draw a conclusion	եզրակացություն անել	It’s too early to draw a conclusion.
make a point	միտք արտահայտել, հիմնավորել	She made a good point.
raise an issue	հարց բարձրացնել	He raised an important issue.
take into account	հաշվի առնել	Take the cost into account.
in the long run	երկար ժամկետում	It will pay off in the long run.
on balance	ամեն ինչ հաշվի առնելով	On balance, I prefer the first option.
as far as I’m concerned	ինչ վերաբերում է ինձ	As far as I’m concerned, it’s fine.
by and large	ընդհանուր առմամբ	By and large, it was a success.
to a certain extent	որոշ չափով	I agree to a certain extent.
it goes without saying	ինքնին հասկանալի է	It goes without saying that safety comes first.
at the end of the day	վերջին հաշվով	At the end of the day, it’s your decision.
come to terms with	հաշտվել (իրավիճակի հետ)	She’s coming to terms with the loss.
bear in mind	հիշել, հաշվի առնել	Bear in mind that it’s expensive.
have an impact on	ազդեցություն ունենալ	Sleep has an impact on memory.
play a role in	դեր խաղալ	Diet plays a role in health.
make a difference	փոփոխություն առաջացնել	Small actions make a difference.
keep in touch	կապի մեջ մնալ	Let’s keep in touch.
get the hang of	սովորել (պրակտիկայով), վարժվել	I’m getting the hang of it.
make up your mind	վերջնական որոշում կայացնել	Have you made up your mind?